پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٢ - خداوندا! مالك الملك تويى!

بعضى آن را به معناى فرورفتگى سفيد رنگ كوچكى كه در پشت هسته است و نهال خرما از آنجا مى‌رويد تفسير كرده، و بعضى آن را به معناى كلاهك روى خرما، و بعضى به معناى شكافى كه در سينه هسته است، يا به معناى نطفه زنده‌اى كه درون هسته است تفسير كرده‌اند.

اين پنج معنا همه مربوط به هسته خرما است، كه هميشه در دسترس عرب بوده، ولى در بعضى از تفاسير، تفسير ديگرى به عنوان پوست پياز، براى آن ذكر شده، ولى همان گونه كه گفتيم از همه معروف‌تر همان معناى اوّل است، و در هر حال كنايه از چيز كوچك و كم اهميت و كم ارزش است. [١]

آيه فوق دليل روشنى است بر اين‌كه هيچ‌گونه مالكيّت و حاكميّتى براى هيچ‌كس جز خداوند نيست مگر از طريق مشيّت خداوند و موهبت او.

و بالاخره در ششمين و آخرين آيه مورد بحث همين مطلب در چهره تازه ديگرى آمده، روى سخن را به پيامبر كرده، مى‌فرمايد: «بگو: كسانى را كه غير از خدا (معبود خود) مى پنداريد بخوانيد! (آنها هرگز گرهى از كار شما نمى گشايند، چرا كه)»: «قُلْ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ».

سپس به ذكر دليل بر عدم توانايى آنها بر حل مشكلات پرداخته، مى‌افزايد:

«آنها به اندازه ذرّه‌اى در آسمانها و زمين مالك نيستند،»: «لَايَمْلِكُونَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِي السَّمَوَاتِ وَلَا فِي الْأَرْضِ».

[١]. به مجمع البيان، روح المعانى، قرطبى، تفسير الميزان و تفسير مراغى، مفردات راغب، لسان العرب و مجمع البحرين مراجعه شود.