پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - برهان علّت و معلول در فلسفه و كلام

سرانجام در سومين آيه به عنوان نتيجه‌گيرى از استدلال گذشته، مى‌فرمايد:

«آيا معبودى غير خداوند دارند (كه قول يارى به آنها داده)؟!»: «أَمْ لَهُمْ إِلَهٌ غَيْرُ اللَّهِ».

«منزّه است خدا از آنچه همتاى او قرار مى دهند!»: «سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ».

اين در واقع استدلالى است براى توحيد معبود، يعنى وقتى خالق عالم او است عبادت هم منحصراً بايد براى او باشد، نه براى غير او، نه بت‌ها، نه خورشيد و ماه و ستارگان، و نه غير آنها.

البتّه همان‌گونه كه گفتيم غير از اين سؤالات سه گانه كه به صورت استفهام انكارى در سه آيه فوق آمده هفت سؤال ديگر نيز در كنار آنها قرار دارد كه مربوط به مسأله نبوّت و امور ديگرى است كه در اين بحث توحيدى نياز به ذكر آنها نيست. [١]

توضيحات‌

برهان علّت و معلول در فلسفه و كلام‌

اين برهان از قديمى‌ترين و مشهورترين استدلالات براى اثبات وجود خدا

[١]. براى توضيح بيشتر، به جلد ٢٢ تفسير نمونه صفحه ٤٥٢ به بعد مراجعه كنيد.