پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤١ - ٣ شواهد زنده فطرى بودن ايمان به حق

چگونه مى‌توانم او را قانع كنم؟

ولى ما شواهد فراوانى داريم كه مى‌تواند فطرى بودن توحيد را در شكل بسيار روشنى عرضه كند، به گونه‌اى كه زبان منكران را ببندد، اين شواهد را در پنج قسمت مى‌توان خلاصه كرد.

١. واقعيت‌هاى تاريخى كه از قديمى‌ترين مورّخان جهان مورد بررسى قرار گرفته، نشان مى‌دهد كه دينى در ميان هيچ قومى وجود نداشته است، بلكه هر كدام به نوعى نسبت به يك مبدأ علم و قدرت در عالم هستى معتقد و مؤمن بوده‌اند و او را پرستش مى‌كردند، و اگر قبول كنيم استثناهاى نادرى در اين زمينه وجود داشته، اين امر به اين اصل كلّى كه جوامع بشرى در طول تاريخ همواره در مسير پرستش حق بوده‌اند زيانى وارد نمى‌كند (هر اصل كلّى استثناهاى نادرى دارد).

ويل دورانت مورخ معروف غربى در تاريخ تمدن خود بعد از ذكر مواردى از بى‌دينى به اين حقيقت اعتراف كرده، مى‌گويد: با وجود اين مطالبى كه ذكر كرديم بى‌دينى جزء حالات نادر است و اين اعتقاد كهن كه دين نمودى است كه عموم افراد بشر را شامل مى‌شود با حقيقت توافق دارد ...

اين قضيه در نظر شخص فيلسوف يكى از قضاياى اساسى تاريخ و روانشناسى به شمار مى‌آيد، او به اين نكته قانع نمى‌شود كه همه اديان از مطالب لغو و باطل آكنده است، بلكه به اين مسأله توجّه دارد كه دين از قديم الايام با تاريخ همراه بوده است. [١]

[١]. تاريخ تمدن ويل دورانت، جلد ١، صفحه ٨٧ و ٨٩.