سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٨٧ - رابطه تکويني عمل با جزا

بود. خدا شما را از [نافرماني] خويش بيم مي‌دهد و خدا با بندگان مهربان است».

إِنَّ الَّذِينَ يَأْکلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَى ظُلْمًا إِنَّمَا يَأکلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا؛[١] «همانا کساني که مال‌هاي يتيمان را به ستم مي‌خورند جز اين نيست که در شکم‌هاي خود آتشي مي‌خورند و به­زودي به آتش افروخته دوزخ درآيند».

از آيه اخير استفاده مي‌شود که صورت باطني خوردن مال يتيم، خوردن آتش است و هنگامي که در جهان ديگر حقايق ظاهر مي‌شود، خورنده مال يتيم خواهد ديد که باطن آن غذا آتش بوده و سوزش درونش را خواهد يافت و به او گفته خواهد شد: آيا اين آتش جز همان مال حرامي است که خورده‌اي؟

بنابراين، چنان‌که بسياري از آيات و روايات دلالت دارند و از دلايل عقلي نيز استفاده مي‌شود، بين اعمال ما و ثواب و عقاب رابطه تکويني برقرار است و آنچه ما در اين جهان انجام مي‌دهيم در جهان ديگر به صورتي متناسب با آن جهان نمودار گرديده و تجسم مي‌يابد. به‌عبارت‌ديگر، پاداش‌ها و کيفرها بازنمود و حقيقت اعمال دنيوي انسان‌هاست که در حيات اخروي خود را نشان مي‌دهند. هر کرداري که انسان انجام مي‌دهد، يک صورت دنيوي دارد که ما آن را مشاهده مي‌کنيم و يک صورت اخروي دارد که هم‌اکنون در دل و نهادِ عملْ نهفته است و عمل در روز رستاخيز و پس از تحولاتي که در آن رخ مي‌دهد، شکل کنوني و دنيوي خود را از دست داده و با واقعيت اخروي خود جلوه مي‌کند و باعث لذت و فرح و يا آزار و اندوه انسان مي‌گردد. بر اين اساس، پاداش‌ها و حتي بخشش گناهان نتيجه تکويني اعمال و بلکه تجسم آنها در عالم آخرت است و برخي از کارهاي نيک از چنان نورانيتي برخوردارند که ظلمت و