سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٨٨ - رابطه تکويني عمل با جزا
تاريکي برخي از گناهان را از بين ميبرند. البته چون نوع مردم از درک اين حقايق عاجزند و ذهن آنها با مفاهيم و تعابير اعتباري خو گرفته است، در آيات و روايات از تعابيري نيز استفاده شده که ظهور در رابطه قراردادي بين اعمال انسان و ثواب و عقاب دارند و اين تعابير مجازي و اعتباري براي سهولت فهم نوع مردم به کار رفته است. در راستاي اين تعابير مجازي، در برخي آيات، از جهاد با مال و جان در راه خدا به تجارت و معامله با خدا تعبير شده و خداوند خريدار جان و مال معرفي گرديده که در قبال آن بهشت را به فروشنده آن ارزاني ميکند: إِنَّ اللّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّه...؛[١] «خداوند از مؤمنان جانها و مالهايشان را بخريد به بهاي آنکه بهشت براي آنان باشد».
در آيه ديگر ايمان به خدا و پيامبر(صلي الله عليه و آله) و جهاد در راه خدا، تجارت و دادوستد با خداوند اطلاق گرديده است:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّکمْ عَلَى تِجَارَه تُنجِيکم مِّنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ*تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکمْ وَأَنفُسِکمْ ذَلِکمْ خَيْرٌ لَّکمْ إِن کنتُمْ تَعْلَمُونَ؛[٢] «اي کساني که ايمان آوردهايد، آيا شما را بر تجارتي راه نمايم که شما را از عذابي دردناک برهاند؟ به خدا و پيامبر او ايمان آوريد [بر ايمان به خدا و پيامبر او استوار باشيد] و در راه خدا با مالها و جانهاي خويش جهاد کنيد، اين براي شما بهتر است اگر ميدانستيد».
تعبير تجارت و دادوستد جان و مال با خدا تنزلي در بيان حقيقت بهمنظور تشويق ما به انجام کار خير و دريافت ثواب و پاداش است و چنان نيست که ما مالک جان و مالمان باشيم و در قبال فروش آنها به خداوند، چيزي دريافت کنيم و يا چيزي را که
[١] توبه (٩)، ١١١. [٢] صف (٦١)، ١٠ـ١١.