تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨١ - اقوال علماء در بيع معاطات

شش تا است:

الف: آنكه معاطات مطلقا بيع لازم مى‌باشد چنانچه اين قول از ظاهر كلام شيخ مفيد استفاده مى‌شود و در وجود قائل باينقول ظاهر كلام مرحوم علّامه كفايت مى‌كند، ايشان فرموده‌اند:

اشهر نزد ما اينستكه صيغه لازم مى‌باشد.

تعبير به كلمه « اشهر » دلالت مى‌كند كه در مقابل اينقول رأى ديگرى است كه صاحب آن مى‌فرمايد صيغه لازم نيست.

ب: آنكه معاطات لازم است مشروط به اينكه دالّ بر تراضى يا معامله لفظ باشد نه مجرّد فعل.

اينقول از برخى معاصرين مرحوم شهيد ثانى و پاره‌اى از متأخّرين از محدّثين حكايت شده.

ولى بايد توجّه داشت كه در شمردن اين رأى از اقوال در بيع معاطات تأمّل و مناقشه است.

ج: آنكه معاطات مفيد ملك غير لازم است، قائل اينقول مرحوم محقّق ثانى بوده و آنرا بهركسيكه به اباحه رأى داده و تمام تصرّفات را تجويز نموده نسبت داده است.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

تشريح المطالب، شرح فارسى بر مكاسب ؛ ج‌٥ ؛ ص٨١

صدق اين نسبت و اينكه آيا قائلين باباحه معتقد باين رأى هستند نظر و تأمّل داريم و شرح آن قبلا گذشت.

د: آنكه معاطات در عين حال كه مفيد اباحه جميع تصرّفات حتّى تصرّفات موقوف بر ملك است افاده ملك نمى‌كند.

اينقول از ظاهر عبارات بسيارى استفاده شده بلكه مرحوم شهيد ثانى در كتاب مسالك مى‌فرمايند:

تمام كسانيكه قائل باباحه هستند جميع تصرّفات را تجويز مى‌كنند.

ه: آنكه معاطات مفيد اباحه تصرّفاتى است كه موقوف بر ملك نيست.

اين قول از كلام مرحوم شهيد اوّل در حاشيه قواعد ظاهر و روشن مى‌شود و نيز