تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٨ - مقاله مرحوم شهيد اول در كتاب قواعد

ترجمه:

كلام مرحوم شهيد ثانى در كتاب مسالك‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

شهيد ثانى عليه الرّحمه در كتاب يمين از مسالك تنصيص و تصريح فرموده بر اينكه عقد بيع و غير آن از عقود ديگر حقيقت در صحيح و مجاز در فاسد مى‌باشند زيرا خواصّ حقيقت و مجاز همچون تبادر و صحّت سلب در آنها مى‌باشند.

سپس فرموده:

و بخاطر همين است كه اقرار به بيع را بر بيع صحيح بايد حمل نمود حتّى پس از اقرار اگر شخص بگويد مقصودم بيع فاسد بود باجماع تمام فقهاء از وى نمى‌پذيرند در حاليكه بيع اگر مشترك بين صحيح و فاسد مى‌بود البتّه بهركدام از صحيح و فاسد كه آنرا تفسير مى‌كرد بايد پذيرفته مى‌شد چنانچه حكم تمام الفاظ مشترك چنين است و اينكه بيع را به صحيح و فاسد تقسيم مى‌كنند مراد از آن اعمّ از بيع حقيقى و مجازى است.

تمام شد كلام مرحوم شهيد ثانى.

مقاله مرحوم شهيد اوّل در كتاب قواعد

مرحوم شهيد اوّل در كتاب قواعد مى‌فرمايند:

ماهيّات جعليّه مانند نماز و روزه و جميع عقود ابدا بر فاسد اطلاق نمى‌شوند مگر حجّ كه بر فاسد اطلاق مى‌گردد زيرا ادامه دادن آن واجب و لازم است.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

از ظاهر كلام ايشان استفاده مى‌شود كه اطلاق حجّ بر فاسد، اطلاق حقيقى است.

شرح مطلوب‌

قوله: و من ثمّ حمل الاقرار به عليه: كلمه « ثمّ » مشار اليهش حقيقت بودن عقود در