سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٣٧٠ - آسيبشناسى رابطه مريد و مرادى

١. رياست‌طلب است و اين طلب را پنهان كرده و فريب‌كارانه تحقق مى‌نمايد.

٢. حسادت دارد (حسدورزى).

٣. براى خودش تبليغ مى‌كند (يا مستقيم و يا غير مستقيم از طريق برخى مريدان غافل و ...).

٤. مريدپرورى و جمع دوستان ارادتمند و مطيع محض كه سخن هيچ احدى را گوش فرانداده و تنها تسليم محض افكار و اراده‌هاى او باشند و اگر انسان بهترى از حيث علمى و عملى پيدا شد آنها را به سوى آن فرانخوانده و بلكه باز دارد. [١]

از سوى ديگر اگر استاد و مراد سعى و اهتمام نسبت به دارا شدن روح و روحيه اجتهادى در شاگرد و مرادش ورزيده و او را نسبت به قرآن و عترت متعبد و اهل تسليم تربيت كرد و همواره تعادل و تعالى، عقلانيت و معنويت را توأمان در سالك پرورش داد و معيارهايى را در اختيار شاگرد قرار داد كه بر نفس و تجليّات نفسانى‌اش اشراف پيدا كند و تنها انسان كامل معصوم را و سنت و سيره آنها را ملاك ابدى و تغيير ناپذير براى سنجش همه‌چيز معرفى كرد و خود هرگز از جاده توحيد، ولايت، عبوديت، و شريعت خارج نشد بايسته عقلى و شايسته سلوكى است كه انسان تابع و تسليم او باشد و او را الگو و استاد خويش قرار دهد.

به‌هرحال در مكانيسم ترابط راهرو و راهبر، آگاه و آموزه با آگاهى‌يابنده و آزموده شونده و فرايند تعليم و تربيت مريد همواره آسيب‌هايى رخنه مى‌نمايد كه به تناسب زمان و زمينه‌ها جلوات و نشانه‌هايى دارد و مريد بايد اهل عقل و درايت، بينش و بصيرت و فراست و فطانت باشد تا گرفتار دام‌هاى شيطانى و تلبيسات ابليسى نشود و

[١]. ر. ك: شوشترى، عبد القائم، غم عشق، ص ١٠٣، ج اول، ١٣٨٤، مؤسسه فرهنگى- انتشاراتى طوباى محبت، قم؛ مجاهدى، محمد على، در محضر لاهوتيان، ج ٢، ص ٤٠٧- ٤١٢، چ دوم، ١٣٨٤ ش، مؤسسه انتشاراتى لاهوت، قم؛ آيت نور، ج ١، ص ٢٣٢ ٢٦٣، و عرفان و تصوف، ص ٢٠٠ ٢١٢؛ كاشفى، محمد رضا، مركز فرهنگى اداره مشاوره و تبليغ نهاد نمايندگى مقام معظم رهبرى در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف، چ اول، سال ١٣٨٤ ش، قم.