سرّ سلوک (ترجمه و شرح رسالة الولاية میرزا احمد آشتیانی) - رودگر، محمد جواد - الصفحة ٢٧٧ - ناز و نياز

به هر تقدير حكيمان الهى وجود را به دو قسم «رابط و مستقل» تقسيم نموده تا بتدريج نظريه عين ربط و صرف وابستگى موجودات عالم امكان از ملك تا ملكوت برسند.[٢] همچنين مباحث مربوط به وجود رابط و اضافه اشراقيه و نياز به يك رابط و يك مستقل‌[٣] خود در فهم و تفسير ارتباط وجودى انسان با خدا در عالم تكوين و آنگاه بهره‌هاى سلوكى اخلاقى و عرفانى در عالم تشريع بسيار تاثيرگذار خواهد بود و شيخ محمود شبسترى در پاسخ به سؤال:

مى‌فرمايد:

البته تقرير كامل بحث «نظريه فقر وجودى» منوط و مترتب بر شناخت حقيقت وجود، امكان و وجوب، قديم و حادث، رابط و مستقل، و علت و معلول (عليت) و ...

خواهد بود.[٥] استاد شهيد مرتضى مطهرى (رض) پس از طرح، تحليل و نقد

[١] - حافظ، همان، غزل ٥٢٨.

[٢] - طباطبائى، ١٣٦٣، نهاية الحكمه با تعليقه، ص ٧٩- ٦٩.

[٣] - دينانى، ١٣٦٢، وجود رابط و مستقل در فلسفه اسلامى، ص ٥٧- ٥٠.

[٤] - شبسترى، همان، ص ٦٤- ٦٣.

[٥] - مطهرى، ١٣٧٥، م. آ. ج ٦، ص ٧٢٩- ٦٤٤.