رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥١٥ - مناجات موسى بن عمران
من دل را سخت كند و فزونى مال همراه فزونى گناهان باشد. زمين فرمانبردار است [و آسمان فرمانبردار] و درياها فرمانبردار، پس هر كه نافرمانى كند بدبخت است[١] منم بخشاينده [مهربان]، بخشاينده هر زمان، آورنده سختى از پس آسودگى و آسايش از پس درماندگى و شاهان از پى شاهان و مرا خود ملكى است پاينده و بر پاى جاودان، هيچ چيز در زمين و آسمان از من پنهان نيست، و چگونه بر من نهان تواند بود كه من خود آغازگر آنم و چگونه همّت تو متوجّه آنچه نزد من وجود دارد نيست كه همه چيز ناگزير به من باز مىگردد (و از من است) (١) اى موسى، مرا جان پناه خود بدار و گنجينه اعمال نيكت را به من سپار و از من بيم دار و از ديگرى پروا مدار (كه) بازگشت به سوى من است.[٢] (٢) اى موسى، به توبه بشتاب و گنه را به تأخير افكن و در نماز در برابر من به آرامش و آهستگى درنگ كن و بجز من به كسى اميد مدار و مرا چون سپرى در برابر سختيها شمار و چون دژى استوار در كارهاى دشوار ناگوار بگير.[٣] (٣) اى موسى، در كار خير با نكوكاران مسابقه گذار زيرا «خير» چون نام خود نيكوست، و شر را به هر كس كه فريفته آن است واگذار.
[١] اين بيان مضمون شعر سعدى را به ياد مىآورد كه گويد:
\sُ ابر و باد و مه و خورشيد و فلك در كارند\z تا تو نانى به كف آرى و به غفلت نخورى\z همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار\z شرط انصاف نباشد كه تو فرمان نبرى.\z\E- م.
[٢] در الروضة افزوده است[ يا موسى ارحم من هو اسفل منك في الخلق و لا تحسد من هو فوقك فانّ الحسد يأكل الحسنات كما تأكل النار الحطب- اى موسى بدان كس كه در آفرينش از تو پايينتر است مهربانى كن و بر آن كس كه از تو برتر است رشك مبر چه رشك نيكيها را مانند آتشى كه هيزم را بخورد به كام كشد.( عين اين عبارت اخير در نهج البلاغه ضمن كلمات قصار مولاى متقيان ٧ آمده است.- م.) يا موسى ان ابنى آدم تواضعا في منزلة لينالا بها من فضلى و رحمتى فقرّبا قربانا و لا اقبل الّا من المتقين فكان من شأنهما ما قد علمت فكيف تثق بالصاحب بعد الاخ و الوزير؟ يا موسى ضع كبرك و دع الفخر و اذكر انّك ساكن القبر فليمنعك ذاك من الشهوات- اى موسى دو پسر آدم در منزلت فروتنى كردند تا بدان وسيله به فضل و رحمت من نايل آيند و هر يك قربانيئى گذراندند و من جز( قربانى) پرهيزگاران را نپذيرم و كار آن دو بدان جا رسيد كه از آن آگاهى. پس چگونه بعد از برادر و وزير( خود هارون، كه نزديك و مشاور و قائم مقام توست.- م.) به دوست اعتماد مىكنى؟ اى موسى كبر خود را فرو گذار و به ياد آر كه تو سرانجام ساكن گور خواهى شد كه اين يادآورى تو را از شهوات باز مىدارد.]
[٣] در الروضة افزوده است[ يا موسى كيف تخشع لى خليقة لا تعرف فضلى عليها و كيف تعرف فضلى عليها و هى لا تنظر فيه و كيف تنظر فيه و هى لا تؤمن به و كيف تؤمن به و هى لا ترجو ثوابا و كيف ترجو ثوابا و هى قد قنعت بالدنيا و اتخذتها مأوى و ركنت اليها ركون الظالمين- اى موسى چگونه به من سرسپارد آفريدهاى كه فضل مرا بر خويش نمىداند و چگونه فضل مرا بر خويش بداند كسى كه به دقت نمىنگرد و چگونه بدان بنگرد كسى كه بدان ايمان ندارد و چگونه بدان ايمان آرد كسى كه اميد پاداش ندارد و چگونه اميد پاداش دارد كسى كه به دنيا اكتفا كرده و در پناه آن مأوى گرفته و چون پشتگرمى و دلبستن ستمگران بدان پشتگرم شده و دل بسته است؟]