رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٠٤ - كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
مىكند.[١] و دلم به من اجازه نمىدهد كه نخستين نيازمنديها (ى مردم) را (كه براى برآوردنش به من روى آورده باشند) رد كنم.
(١) و فرمود ٧: حيا و ايمان به يك ريسمان پيوستهاند، چون يكى برود ديگرى نيز از پى آن برود.
(٢) و فرمود ٧: به راستى، اين دنيا را نكوكار و تبهكار (هر دو) به دست آرند (ولى) به راستى، خدا اين دين را جز به شايستگان ويژهاش نبخشد.[٢] (٣) و فرمود ٧: «ايمان» اقرار است و كردار.[٣] و «اسلام» اقرار است بىكردار.[٤] و فرمود ٧ ايمان آن است كه در دل باشد و اسلام آن است كه وسيله (جواز) زناشويى با يك ديگر و ميراث بردن از يك ديگر و حفظ جان است. ايمان شامل اسلام است و اسلام شامل ايمان نيست.
(٤) و فرمود ٧: كسى كه بابى از هدايت آموزش دهد او را اجرى مانند آن كس است كه بدان عمل كند و از اجر هيچ كدام از آنان كاسته نشود. و هر كس بابى از گمراهى آموزش دهد او را بار گناهى مانند آن كس است كه بدان كار كند و از گناهان هيچ يك از آنان كم نشود.
(٥) و فرمود ٧: چاپلوسى كردن و رشك بردن، جز در طلب دانش، از اخلاق مؤمن نيست.[٥] (٦) و فرمود ٧: عالم را شايد كه چون چيزى از او پرسند و نداند بگويد: خدا داناتر است، و جز عالم را نرسد كه چنين گويد.[٦] و در خبر ديگرى آمده است: (غير عالم) بگويد: نمىدانم، تا در دل پرسنده شكّى نيفكند.
[١] ظاهرا مراد تداوم و پياپى آوردن احسان و عمل صالح است و در حديثى ديگر كه« الآبى» از حضرت صادق ٧ ذكر كرده است فرمود:« هيچ چيزى نزد من شادى فزاىتر از دستى نيست كه دست ديگرش به دنبال آيد، زيرا دريغورزى دستهاى بعدى زبان سپاسگزارى از دستهاى( كريم) پيشين را قطع مىكند»
[٢] در پارهاى نسخهها به جاى« لا يعطيه اللَّه الّا اهل خاصته»،[ لا يعطيه الّا اهل اللَّه خاصة- كه جز به ويژگى به شايستگان خدا داده نشود] آمده است.
[٣] مراد اقرار به زبان و كردار به اركان است.- م.
[٤] مراد از اقرار، تنها به بيان شهادتين است كه نشان اسلام آوردن باشد.- م.
[٥] اين روايت در همين كتاب( ص ٢٠٣) از حضرت امير مؤمنان ٧ آمده است.- م.
[٦] كلينى رحمه الله در الكافى، ج ١ ص ٤٢، از ابى عبد الله( صادق) ٧، و برقى در المحاسن، ص ٢٠٦ از يكى از آن دو( امام بزرگوار) آوردهاند و نيز در الكافى در خبرى ديگر از محمد بن مسلم، از حضرت ابى عبد الله( صادق) و در المحاسن از يكى از آن دو( امام) حضرت باقر يا صادق عليهما السّلام آمده است كه فرمود: اگر از يكى از شما چيزى پرسند كه نداند بايد بگويد: نمىدانم و نبايد بگويد:« خدا داناتر است- اللَّه اعلم» كه اين سخن در دل پرسنده شكى مىاندازد( كه شايد وى علمى كمتر از علم خدا دارد) و اگر كسى كه مورد پرسش قرار گرفته بگويد:
نمىدانم، پرسنده بر او چنين گمانى نمىبرد.( اين روايت در همين كتاب، ص ٢٠٨ از حضرت امير مؤمنان ٧ نيز آمده است.- م.