(امام) رضا ٧ فرمود: بلكه آفريده ايست ساكن كه به حال سكون درك نشود و از اين رو آفريده باشد كه «چيز» است پديد آمده، و خداوند پديدش كرده و چون نام «چيزى» دارد آفريده باشد. و به راستى، خدا هست و آفريدگان او، و چيز سوّمى جز اين دو نيست و آفريده بسا كه ساكن باشد (و در حالت كمون) و بسا كه متحرك، و (متحرّك) در رفت و آمد است و گرد آينده و معلوم و متشابه، و هر چه بر آن نام «چيز» نهاده شود همان آفريده باشد.

(٢)

از سخنان آن حضرت ٧ در برگزيدگى‌

[٢] (٣) چون (امام) على بن موسى (الرّضا) ٧ در مجلس مأمون‌[٣] كه گروهى از علماى عراق و خراسان در آن گرد آمده بودند حضور يافت، مأمون گفت: مرا از معنى اين آيه آگاه كنيد: ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا ... تا پايان آيه- سپس ارث داديم كتاب را به كسانى از بندگان خود كه برگزيديم ...»[٤] علما گفتند: مراد خدا تمامى امّت است.

مأمون (به امام رضا ٧) گفت: اى اى ابا الحسن تو چه مى‌گويى؟

(امام) رضا ٧ فرمود: من چنان كه آنان گفتند نمى‌گويم، بلكه گويم: مقصود خداى تبارك و تعالى از اين (برگزيدگان) خاندان پاك (عترت پيامبر) عليهم السّلام هستند.

مأمون گفت: چگونه مقصود، آن خاندان است نه ديگر امّت؟

(امام) رضا ٧ فرمود: اگر مراد همه امّت باشند بايد همگى به بهشت روند زيرا خداوند (به دنبال آن) فرمايد: فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ ذلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ- ... پس برخى از ايشان ستمكار در حق خويش، و بعضى از ايشان ميانه رو، و بعضى از ايشان پيشتاز در نيكوكاريها به اذن الهى است؛ اين همانا فضل بزرگ است»[٥] سپس همه را بهشتى قرار داده‌[٦] و فرموده است عزّ و جلّ: جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَها*- بهشتهاى عدنى كه وارد

[١] در العيون آمده است‌[ أ لا تخبرنى عن الابداع خلق هو؟- آيا از نو آورى مرا آگاه نكنى كه آفريده است؟ ...]

[٢] صدوق در المحاسن و در العيون اين روايت را با تفاوتى نقل كرده كه به پاره‌اى از آنها اشاره مى‌كنيم.

[٣] در العيون اضافه دارد[« در مجلس مأمون» به مرو- در شهر مرو]

[٤] الفاطر، ٣٢.

[٥] الفاطر، ٣٢

[٦] در العيون به جاى« جعلهم كلّهم في الجنّة ...»،[ ... جمعهم كلّهم في الجنة ...- تمامشان را در بهشت گرد آورد] آمده است.