رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٤٤ - اما نكاحهاى حلال
(١)
امّا آنچه از تخم (پرندگان) خوردنش حلال است
هر تخمى كه دو سرش متفاوت (و بيضوى) است خوردنش حلال و هر كدام دو سرش برابر باشد خوردنش حرام است.
(٢)
آنچه از شكار دريا خوردنش حلال است
از انواع ماهى آنچه پوست زبر دارد[١] خوردنش حلال است و آنچه پوست زير ندارد خوردنش حرام است.
(٣)
آنچه از نوشابهها كه رواست
همه گونه نوشابه كه زيادش تغييرى در عقل پديد نياورد (و مستى ندهد) نوشيدنش مانعى ندارد و هر چه زيادش تغييرى در عقل پديد آورد اندكش نيز حرام است.
(٤)
آنچه از پوشاك كه رواست
هر چه از زمين برويد پوشيدن و نماز گزاردن در آن رواست و پوشيدن پوست و پشم و موى و كرك هر حيوان حلال گوشت كه تذكيه[٢] شده باشد مانعى ندارد و هر چند پشم و موى و پر و كرك از مرده تذكيه شده (مذبوح) يا از جاندار گرفته شده باشد.[٣]
(٥)
امّا نكاحهاى حلال
چهار گونه است: نكاح با ميراث (بردن)، نكاح بىميراث، نكاح به تملّك و نكاح به حلال كردن مالك مملوك خود را بر ديگرى.[٤]
[١] از آنجا كه سبب احساس زبرى در پوست ماهى وجود فلس است، اعم از فلسهاى درشت و مرئى و فلسهاى ريز و نامرئى( و ميكروسكوپى) كه چون در خلاف جهت قرارگرفتن آنها دست بر پوست ماهى كشيده شود احساس زبرى مىشود توان گفت كه ماهيهاى فلسدار حلال و بىفلس حرامند.- م.
[٢] مراد از« تذكيه» ذبح شرعى است و در مورد حيوانات آسيب ديده و زخمى آن است كه پيش از مرگ حيوان به آن برسند و با آداب شرعى سرش را ببرند چنان كه خون كافى از بدن حيوان خارج شود. بيان امام ٧ مأخوذ از آيه شريفه سوم از سوره مائده است كه فرمايد: إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ ...
[٣] مراد اين است كه خواه اوّل حيوان را ذبح كرده و سپس پشمش را چيده باشند يا در زندگى حيوان پشم چينى كرده باشند.- م.
[٤] مراد از نكاح با ميراث، نكاح به عقد دائم است كه طرفين از يك ديگر ارث مىبرند و نكاح بىميراث نكاح منقطع يا متعه است كه طرفين از يك ديگر ارث نمىبرند و سوّمى تملّك عين كنيز است و چهارمى استفاده از منفعت كنيز است كه مالكش او را براى تمتّع در اختيار ديگرى مىگذارد.- م.