خدا تو براى خود و ميهمانانى كه به نمايندگى نزدت مى‌آيند هزينه‌اى لازم دارى، اين همه داراييها و جانهاى ماست كه نثار (قدوم مبارك) توست و هر حكمى بفرمايى نكو فرموده‌اى و اجر يافته هستى. هر چه خواهى بى‌پروا ببخش و هر چه خواهى بى‌ملاحظه نگهدار. (١) پس خداى عزّ و جلّ، روح الامين (جبرئيل) را فرستاد و گفت: اى محمد «بگو من از شما مزدى جز دوستى در حقّ خويشاوندم نمى‌خواهم». پس از من خويشاوندم را ميازاريد. و همه بيرون رفتند و برخى از ايشان گفتند[١] چيزى پيامبر خدا را بر آن روا نداشت كه از پيشنهاد ما روى بتابد جز اين كه ما را به دوستدارى خويشانش پس از خود وادار سازد و اين (آيه‌اى كه خواند) چيزى جز آن كه همان جا از خود در آورد نبود، و (البته) اين گفته آنان ناروايى بزرگ (بر پيامبر) بود. پس خداوند اين آيه را فرستاد: أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ شَيْئاً هُوَ أَعْلَمُ بِما تُفِيضُونَ فِيهِ كَفى‌ بِهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ‌- يا گويند آن را برساخته است. بگو اگر آن را برساخته باشم، در برابر خداوند چيزى به سود من نداريد، او به آنچه به آن مى‌پردازيد آگاهتر است؛ خداوند در ميان من و شما گواه بس، و او آمرزگار مهربان است».[٢] آنگاه پيامبر ٦ دنبالشان فرستاد و فرمود: آيا تازه‌ايست؟ عرض كردند: آرى به خدا، اى پيامبر خدا برخى از ما سخنان (نارواى) بزرگى گفتند و ما آن را بد شمرديم. پس پيامبر خدا (آن آيه را) برايشان تلاوت فرمود كه به گريه درآمدند و سخت گريستند، آنگاه خداى تعالى (اين آيه را) فرستاد: وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ‌- و اوست كه توبه بندگانش را مى‌پذيرد و گناهانشان را مى‌بخشد و مى‌داند كه چه مى‌كنيد.»[٣] اين هم ششمين (مورد) (٢) ٧. امّا هفتم: خداوند مى‌فرمايد: إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً- همانا خدا و فرشتگانش به پيامبر درود مى‌فرستند، اى مؤمنان (شما نيز) بر او درود فرستيد و سلام عرضه داريد».[٤] مخالفان (خود) مى‌دانند كه چون اين آيه فرود آمد، عرض شد: اى پيامبر خدا ما درود گفتن [بر تو] را مى‌دانيم‌[٥] امّا صلوات فرستادن بر تو چگونه است؟ (و به چه عبارتى بايد باشد؟). فرمود: مى‌گوييد: «اللّهمّ صلّ على محمد و آل محمد كما صلّيت على ابراهيم و آل ابراهيم انّك حميد مجيد- بار الها بر محمد و خاندان محمد صلوات‌

[١] در العيون به جاى« فقال اناس منهم»[ فقال المنافقون- پس دورويان گفتند ...] آمده است.

[٢] الاحقاف، ٧

[٣] الشورى، ٢٥

[٤] الاحزاب، ٥٦

[٥] يعنى عبارت سلام و درود بر تو را مى‌دانيم كه بايد گفت: السّلام عليك، ايّها النّبى و رحمة الله و بركاته، ولى عبارت و الفاظ صلوات بر تو را نمى‌دانيم.- م.