رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول
(١)
فهرست مطالب
١ ص
(٢)
مقدمه مترجم
٥ ص
(٣)
سخنى نغز
٧ ص
(٤)
ره آوردهاى خرد چيست؟
٧ ص
(٥)
شرح حال مؤلف
١٣ ص
(٦)
مؤلف و ستايشهايى كه از او كردهاند
١٣ ص
(٧)
گفتههاى دانشمندان پيرامون مؤلف و تأليفش
١٤ ص
(٨)
منابع تصحيح و پابرگ نگارى
١٥ ص
(٩)
پيشگفتار مؤلف
١٦ ص
(١٠)
آنچه از پيامبر
٢٠ ص
(١١)
سفارش آن حضرت به امير مؤمنان
٢٠ ص
(١٢)
سفارش كوتاهى ديگر به امير مؤمنان
٢٣ ص
(١٣)
سفارشى ديگر از آن حضرت
٢٦ ص
(١٤)
پارهاى از سخنان حكمت بار و گفتار پيامبر
٢٧ ص
(١٥)
سفارش آن حضرت
٣٥ ص
(١٦)
از سخنان پيامبر
٣٦ ص
(١٧)
ياد كرد آن حضرت
٣٧ ص
(١٨)
يك اندرز
٣٨ ص
(١٩)
سخنرانى پيامبر
٣٩ ص
(٢٠)
معانى والا در سخنانى كوتاه از پيامبر
٤٢ ص
(٢١)
سخنرانى على
٦٦ ص
(٢٢)
نامه آن حضرت به پسرش امام حسن
٧٤ ص
(٢٣)
سفارش آن حضرت به پسر خود حسين
٩٠ ص
(٢٤)
سخنرانى آن حضرت
٩٣ ص
(٢٥)
آموزشهاى امام
١٠١ ص
(٢٦)
منشور على
١٢٦ ص
(٢٧)
سخنرانى امام
١٤٤ ص
(٢٨)
از سخنان حكمتآميز آن حضرت صلوات الله عليه و نويد و بيم و اندرز او
١٤٨ ص
(٢٩)
اندرزگويى امام
١٥١ ص
(٣٠)
توصيف او(على)
١٥٣ ص
(٣١)
سخنرانى امام(على)
١٥٦ ص
(٣٢)
از سخنان آن حضرت
١٦٢ ص
(٣٣)
خلاصه سفارش امام
١٦٤ ص
(٣٤)
سفارش امام
١٦٩ ص
(٣٥)
از سخنان امام
١٧٤ ص
(٣٦)
سخنرانى آن حضرت
١٧٧ ص
(٣٧)
از سخنان امام
١٧٩ ص
(٣٨)
وصف كردن دنيا براى پرهيزگاران از سوى آن حضرت
١٨٠ ص
(٣٩)
ياد كردن ايمان و ارواح و اختلاف آنها از سوى آن حضرت
١٨٢ ص
(٤٠)
سفارش آن حضرت
١٨٦ ص
(٤١)
توصيف آن حضرت
١٨٧ ص
(٤٢)
سخن امام
١٩١ ص
(٤٣)
وصيت آن حضرت هنگام وفات خويش به پسرش امام حسن
١٩٢ ص
(٤٤)
برتر شمردن(امام
١٩٤ ص
(٤٥)
كوتهسخنانى كه از على
١٩٥ ص
(٤٦)
آنچه از دخترزاده پاك گهر پيامبر
٢٢٣ ص
(٤٧)
از سخنان حكمتبار آن حضرت
٢٢٥ ص
(٤٨)
پاسخ آن حضرت به پرسشهايى كه از او شده و در ضمن خبرى به تفصيل آمده
٢٢٦ ص
(٤٩)
سخن آن حضرت
٢٢٩ ص
(٥٠)
يك اندرز
٢٣٠ ص
(٥١)
سخنرانى امام
٢٣١ ص
(٥٢)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٢٣٢ ص
(٥٣)
(حضرتش
٢٣٤ ص
(٥٤)
از سخنان اوست
٢٣٧ ص
(٥٥)
يك اندرز
٢٤٠ ص
(٥٦)
نامه آن حضرت
٢٤١ ص
(٥٧)
پاسخ آن حضرت
٢٤٢ ص
(٥٨)
گونههاى جهاد
٢٤٣ ص
(٥٩)
يكتاپرستى
٢٤٥ ص
(٦٠)
كوتهسخنانى از امام حسين
٢٤٦ ص
(٦١)
آنچه از امام زين العابدين على بن حسين
٢٥٠ ص
(٦٢)
اندرز آن حضرت
٢٥٠ ص
(٦٣)
اندرز و زهد و حكمت
٢٥٤ ص
(٦٤)
رساله آن حضرت
٢٥٧ ص
(٦٥)
سپس حقوق اعمال(عبادى)
٢٦١ ص
(٦٦)
سپس حقوق پيشوايان
٢٦٢ ص
(٦٧)
سپس حقوق رعيت
٢٦٤ ص
(٦٨)
و اما حق خويشاوندى
٢٦٦ ص
(٦٩)
از سخنان امام(سجاد)
٢٧٧ ص
(٧٠)
نامه امام(سجاد)
٢٨٠ ص
(٧١)
كوتهسخنان امام(زين العابدين)
٢٨٣ ص
(٧٢)
آنچه از امام(باقر) ابى جعفر بن على
٢٩٠ ص
(٧٣)
سفارش امام
٢٩٠ ص
(٧٤)
سخنى ديگر از امام
٢٩٣ ص
(٧٥)
سخن(امام)
٢٩٤ ص
(٧٦)
يك اندرز
٢٩٧ ص
(٧٧)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٢٩٩ ص
(٧٨)
آنچه از امام صادق جعفر بن محمد
٣٠٨ ص
(٧٩)
سفارش امام
٣٠٨ ص
(٨٠)
سفارش امام
٣١٥ ص
(٨١)
نامه آن حضرت
٣٢١ ص
(٨٢)
از سخنان حضرتش
٣٢٣ ص
(٨٣)
گفتار امام
٣٣١ ص
(٨٤)
شرح ايمان
٣٣٦ ص
(٨٥)
شرح اسلام
٣٣٦ ص
(٨٦)
شرح خروج از ايمان
٣٣٧ ص
(٨٧)
پاسخ آن حضرت
٣٣٨ ص
(٨٨)
تفسير معنى كارمنديها يا تصدى مشاغل حكومت
٣٣٨ ص
(٨٩)
اما تفسير بازرگانيها
٣٣٩ ص
(٩٠)
اما تفسير مزدوريها
٣٤٠ ص
(٩١)
اما شرح صنعتها
٣٤١ ص
(٩٢)
راههاى خرج كردن اموال و انفاق آنها
٣٤٢ ص
(٩٣)
آنچه خوردنش بر انسان حلال است
٣٤٣ ص
(٩٤)
اما آنچه از گوشت جانوران كه خوردنش حلال است
٣٤٣ ص
(٩٥)
اما آنچه از تخم(پرندگان) خوردنش حلال است
٣٤٤ ص
(٩٦)
آنچه از شكار دريا خوردنش حلال است
٣٤٤ ص
(٩٧)
آنچه از نوشابهها كه رواست
٣٤٤ ص
(٩٨)
آنچه از پوشاك كه رواست
٣٤٤ ص
(٩٩)
اما نكاحهاى حلال
٣٤٤ ص
(١٠٠)
اما مالكيتها و خدمات حلال
٣٤٥ ص
(١٠١)
نامه آن حضرت
٣٤٥ ص
(١٠٢)
برهان آورى امام
٣٥٤ ص
(١٠٣)
سخن امام
٣٦٠ ص
(١٠٤)
از سخنان حكمتبار آن حضرت
٣٦٢ ص
(١٠٥)
كوتهسخنان امام(صادق)
٣٦٣ ص
(١٠٦)
آنچه از(حضرت) ابى الحسن موسى بن جعفر
٣٨٩ ص
(١٠٧)
سفارش امام
٣٨٩ ص
(١٠٨)
سپاهيان خرد و بيخردى
٤٠٧ ص
(١٠٩)
از سخنان حكمتبار آن امام
٤١٠ ص
(١١٠)
از گفتار آن حضرت
٤١١ ص
(١١١)
كوتهسخنانى از آن حضرت
٤١٦ ص
(١١٢)
آنچه از امام على بن موسى الرضا
٤٢٤ ص
(١١٣)
پاسخ امام
٤٢٤ ص
(١١٤)
از گفتار آن حضرت
٤٣٣ ص
(١١٥)
از سخنان آن حضرت
٤٣٥ ص
(١١٦)
توصيف آن حضرت
٤٤٩ ص
(١١٧)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٤٥٦ ص
(١١٨)
مسألهاى شگفت
٤٦٩ ص
(١١٩)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٤٧٠ ص
(١٢٠)
آنچه از امام ابى الحسن على بن محمد
٤٧٣ ص
(١٢١)
رساله امام هادى
٤٧٣ ص
(١٢٢)
تفسير تندرستى
٤٨٧ ص
(١٢٣)
گشوده بودن راه
٤٨٩ ص
(١٢٤)
مهلت
٤٩٠ ص
(١٢٥)
توشه
٤٩٠ ص
(١٢٦)
انگيزه
٤٩١ ص
(١٢٧)
پاسخهاى امام نقى(هادى)
٤٩٤ ص
(١٢٨)
از آن حضرت
٥٠١ ص
(١٢٩)
از امام پاك گهر رهنما، ابى محمد حسن بن على(عسكرى)
٥٠٥ ص
(١٣٠)
نامه امام
٥٠٥ ص
(١٣١)
كوتهسخنانى كه از آن حضرت
٥٠٨ ص
(١٣٢)
مناجات موسى بن عمران
٥١٢ ص
(١٣٣)
مناجات عيسى بن مريم
٥١٩ ص
(١٣٤)
اندرزهاى مسيح
٥٢٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص

رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣١٨ - سفارش امام

به راز، با (زين العابدين) على ٧ باز گفته و على ٧ به رازش به محمد (باقر) سپرده و محمد (باقر) ٧ آن را بدان كس كه رازدارش دانسته سپرده است، شتاب نكنيد، به خدا سوگند اين امر[١] سه بار نزديك شده بود ولى شما آن را (پيش از وقت) پخش كرديد و خدا آن را به تأخير انداخت. به خدا شما را رازى نمانده مگر آنكه دشمنتان بدان از خودتان آگاه‌تر است.

(١) اى پسر نعمان، مواظب خود باش كه تو از من نافرمانى كردى! راز مرا فاش مكن، زيرا مغيرة بن سعيد[٢] بر پدرم دروغ بست و راز او را فاش كرد و خدا تيزى آهن را به او چشانيد. و


[١]( مراد تحقّق حكومت ظاهرى امامان بر حق عليهم السّلام است.- م.) مجلسى قدّس سرّه در بحار، در كتاب الغيبة، از شيخ طوسى رحمه الله با اسنادش از ابى بصير نقل مى‌كند كه گفت: به او عرض كردم: آيا اين كار را مهلتى است كه جانمان بياسايد و آن را به پايان رسانيم؟ فرمود: بلى، ولى شما آن را افشا كرديد و خداوند بدان مدّت در افزود. و نيز با اسناد خود از ابى حمزه ثمالى گويد كه گفت: به ابى جعفر( باقر) ٧ عرض كردم: على ٧ مى‌فرمود:

« تا هفتاد( سال) بلاست» و مى‌فرمود:« پس از آن بلا آسايش است» امّا آن هفتاد گذشت و ما آسايش( به دنبالش) نديديم. ابو جعفر ٧ فرمود: اى ثابت، به راستى خداوند همان هفتاد سال را براى( ظهور) امر معيّن كرده بود ولى چون حسين ٧ شهيد شد خشم خدا بر مردم زمين نيرو گرفت و آن را يك صد و چهل سال به تأخير انداخت و ما از آن با شما سخن گفتيم و شما حديث راز نهان ما را افشا كرديد و از آن پرده برگرفتيد پس خداوند ديگر بارش به تأخير افكند و اين بار علم و وقتش را نزد ما ننهاد. و يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ‌- خداوند هر چه را خواهد( از احكام يا حوادث عالم) محو و هر چه را خواهد اثبات مى‌كند و اصل كتاب( آفرينش حوادث مشيّت اوست و) نزد اوست.»( الرعد، ٣٩). ابو حمزه گفت: من اين سخن را به ابى عبد الله( صادق) ٧ باز گفتم و آن امام ٧ فرمود: همچنين بود.

[٢] او از دروغزنان غلوّكننده چون بنان و حارث شامى و عبد الله بن عمر حرث و ابو الخطاب و حمزة بن عمار بربرى و صائد نهدى و محمد بن فرات و مانند آنان بود كه ايمانى عاريتى داشتند و از ايشان باز پس گرفته شد. آنان حديثهايى وارد كتب حديث مى‌كردند تا آنجا كه امامان عليهم السّلام فرمودند: آنچه بر خلاف گفته پروردگارمان و سنّت پيامبرمان بر ضدّ ما مى‌سازند، نپذيريد و آنچه از ما نقل مى‌كنند نپذيريد مگر آنكه موافق قرآن و سنّت باشد. از قاضى مصر، نعمان بن محمد بن منصور، معروف به ابو حنيفه مغربى متوفاى ٣٦٣، از دعائم الاسلام آورده‌اند كه او داستان غلوّكنندگان روزگار امير مؤمنان ٧ و سوزاندن ايشان را به آتش، ذكر كرده و سپس گفت: از اين پيش، از دوران امامان عليهم السّلام كه فرزندان او بودند، كسانى بودند كه ذكر احوالشان به درازا مى‌كشد، چون مغيرة بن سعيد كه نخست از ياران ابى جعفر محمد بن على عليهما السّلام و از مبلّغان و داعيان او بود و سپس شيطان وى را لغزاند، تا آنجا كه گويد:

مغيرة و يارانش تمام محارم را حلال دانستند و مباح شمردند و شرايع را فرو گذاشتند و ترك كردند و به كلى از زيور اسلام برهنه گشتند و از تمام پيروان حق و شيعيان امامان فاصله گرفتند. و ابو جعفر ٧ آشكارا آنان را لعن فرمود و از آنان اظهار بيزارى نمود ... الخ.

روايات پيرامون دروغزنى او و اينكه بر( حضرت) ابى جعفر( باقر) ٧ دروغ مى‌بست بسيار است و در روايتى از( حضرت) ابى عبد الله( صادق) ٧ مروى است كه مى‌فرمايد:« مغيرة بن سعيد در دروغ بستن بر پدرم تعمّد داشت و كتاب اصحاب او را مى‌گرفت و از آنجا كه طرفداران او خود را در زمره اصحاب پدرم درآورده بودند كتابهاى اصحاب راستين پدرم را مى‌گرفتند و به مغيرة مى‌دادند و مغيرة مطالبى از كفر و زندقه در آن كتابها مى‌گنجاندند و به پدرم نسبت مى‌داد و سپس آنها را به ياران خويش باز مى‌گرداند و به ايشان دستور مى‌داد كه ميان شيعيان پخش كنند. پس هر چه مبالغه و غلوّ در كتابهاى اصحاب پدرم باشد همانهاست كه مغيرة بن سعيد در كتابهايشان گنجانده است.» و در روايتى ديگر آمده است كه ابو جعفر( باقر) ٧ فرمود: آيا مى‌دانى كه مثل مغيرة به كه ماند؟ راوى گفت: عرض كردم: نه. امام ٧ فرمود: مثل او به بلعم باعور ماند. عرض كردم: بلعم كيست؟ آن( حضرت) ٧ فرمود: همان كه خداوند عزّ و جلّ فرمود: الَّذِي آتَيْناهُ آياتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطانُ فَكانَ مِنَ الْغاوِينَ‌-( اى رسول ما بخوان بر اين مردم قوم يهود حكايت) آن كس( بلعم باعور) را كه ما آيات خود را به او اعطا كرديم، از آن آيات به عصيان سرپيچيد، چنان كه شيطان او را تعقيب كرد و از گمراهان گرديد.( الاعراف، ١٧٥)( بلعم در آغاز صالح و مستجاب الدّعوه بود و به روايت تورات حتّى مرتبه نبوّت داشت ولى اسير شيطان شد و به جاى دعاى خير سه بار نيّت نفرين كرد كه هر سه بار خداوند زبانش را به خير بگرداند ولى خود به سبب همين سوء نيّت ملعون شد.- م.)