است معنى گفته خداى عزّ و جلّ: فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى‌ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ وَ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ‌- ... او نيز به خاطر آنكه وعده خويش را با خداوند خلاف كرده بودند و به خاطر آنكه دروغ مى‌گفتند، تا روزى كه به لقاى او (و پاى حساب برسند، به دنبال آن، (داغ) نفاق بر دلهايشان نهاد)»[١] و گفته او: وَ إِنْ يُرِيدُوا خِيانَتَكَ فَقَدْ خانُوا اللَّهَ مِنْ قَبْلُ فَأَمْكَنَ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ‌- و اگر آهنگ خيانت به تو كردند بدان كه ازين پيش هم نسبت به خداوند خيانت روا داشته‌اند، آنگاه شما را بر آنان پيروز كرد، و خداوند داناى فرزانه است.»[٢] (١) و فرمود ٧: براى رسوايى مرد همين بس كه جامه‌اى پوشد كه او را انگشت نما كند يا سوار مركب مشهورى شود. (راوى مى‌گويد:) عرض كردم: مركب مشهور كدامست؟ (امام) ٧ فرمود: ابلق.[٣] (٢) و فرمود ٧: هيچ يك از شما حقيقت ايمان را در نيابد مگر آنكه بيگانه‌ترين مردم را نسبت به خويش براى خدا دوست بدارد و نزديكترين مردم را به خود براى خدا دشمن دارد.

(٣) و فرمود ٧: خداوند به هر كسى نعمتى دهد و او آن را به دل بشناسد و بداند كه نعمت بخش او خداست سپاسش را گزارده هر چند زبانش را نجنبانده باشد. و هر كه بداند خدا كيفر بخش گناهان است در واقع آمرزش خواسته هر چند بر زبان نياورده باشد. و (اين آيه را) خواند: إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ ...- تا پايان آيه- و اگر آنچه (از اغراض خير و شرّ) در دل داريد آشكارا و يا مخفى كنيد ...»[٤] (٤) و فرمود ٧: دو خصلت هلاكت‌بارند[٥]: به رأى خود فتوى دهى يا ندانسته به دينى درآيى.

(٥) امام ٧ به ابى بصير[٦] فرمود: اى ابا محمد، از مردم تفتيش عقيده مكن كه بى‌دوست مانى.

[١] التوبة، ٧٧

[٢] الانفال، ٧١

[٣] مراد اين است كه به قصد تظاهر و خودنمايى لباسى پوشد يا مركبى نشيند كه به سبب غير عادى بودن آن انگشت نما شود و انظار را به خود جلب كند و گر نه خودنمايى منحصر به سوار شدن بر مركب ابلق نيست و هر چه به قصد خودنمايى صورت گيرد مشمول همين حكم است.- م.

[٤] البقرة، ٢٨٤( بقيه آيه شريفه چنين است: ... يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ- ... خداوند آن را با شما محاسبه خواهد كرد؛ آنگاه هر كس را كه بخواهد مى‌آمرزد و هر كس را كه بخواهد به عذاب دچار مى‌كند و خداوند بر هر چيزى تواناست.».- م.)

[٥] تقدير كلام چنين است: اتّق خصلتين ..- از دو خصلت هلاكت‌بار بپرهيز: از اين كه به رأى خود ...

[٦] يحيى بن ابى القاسم اسحاق اسدى كوفى كه دو كنيه داشت: ابو بصير و ابو محمد، در گذشته به سال ١٥٠ هجرى.

امامى مذهب موثّق عادل از اصحاب اجماع و از خواصّ ياران امام صادق و امام باقر عليهما السّلام است. گروهى از علما رساله‌اى در شرح حال او پرداخته‌اند و صاحب تنقيح المقال به تفصيل در باره او سخن گفته است و گويند: وى دايى شعيب عقرقوفى بود.