رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٩٥ - پاسخهاى امام نقى(هادى)
من نزد برادرم على بن محمد عليهما السّلام آمدم و ميان من و او گفت و شنودهايى رفت و به من اندرزهايى داد و رهنمودهايى فرمود كه مرا بينا و به فرمانبردارى از او وادار ساخت. آنگاه به او گفتم: فدايت شوم، ابن اكثم نامهاى به من داده و از من پرسشهايى كرده كه در پاسخش فتوى دهم.
(امام) ٧ خندهاى كرد و سپس گفت: آيا تو هم به او فتوى دادى؟ گفتم: نه، نمىدانستم.[١] (امام) ٧ گفت: آن پرسشها چيست؟ گفتم: در نامه از من اين پرسشها را كرده است: (١) ١. در باره گفته خداوند: قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ- كسى كه از «علم كتاب» بهرهاى داشت (آصف) گفت: من پيش از آنكه چشمت را بر هم زنى آن را به نزدت مىآورم»[٢] (پرسيده است كه) آيا (سليمان)، پيامبر خدا به دانش آصف[٣] نيازمند بود؟ (٢) ٢. و در باره گفته خدا: وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً- پدر و مادرش را بر تخت برنشاند، و در پيشگاه او به سجده در افتادند».[٤] آيا يعقوب و فرزندانش كه پيغمبر بودند[٥] به يوسف سجده كردند؟ (٣) ٣. و در باره گفته خدا: فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ فَسْئَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُنَ الْكِتابَ- و اگر از آنچه بر تو نازل كردهايم، در ترديد هستى، از كسانى كه پيش از تو كتاب آسمانى خواندهاند پرسوجو كن ...»[٦] آيا مخاطب اين آيه كيست؟ اگر مخاطب پيامبر ٦ بوده، پس او در شك بوده است و اگر ديگرى مخاطب است قرآن بر چه كسى نازل بوده است؟ (٤) ٤. و در باره گفته خدا: وَ لَوْ أَنَّ ما فِي الْأَرْضِ مِنْ شَجَرَةٍ أَقْلامٌ وَ الْبَحْرُ يَمُدُّهُ مِنْ بَعْدِهِ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ ما نَفِدَتْ كَلِماتُ اللَّهِ- و اگر آنچه درخت در زمين هست، قلم شود، و دريا (چون مركّب باشد) سپس
[١] در پارهاى نسخهها آمده است[« قلت لا، قال: و لم قلت اعرفها» گفتم: نه. گفت: و نگفتى كه آن را نمىدانى؟]
[٢] النمل، ٤٠
[٣] آصف بن برخيا از سرودگويان و درباريان سليمان بوده و مشاور و كارگزار و گويند وزير او بوده است و قدرت ولايت داشته و پارهاى حوادث را پيشگويى مىكرده است و گويند هم به دعاى او به درگاه پروردگار آن ديو كه به نام قطفير يا سخر با در دست داشتن انگشترى سليمان بر تخت او نشسته بود از سرير سلطنت رانده شد و سليمان به جاى خويش باز آمد. رك: اعلام قرآن، ص ٣٩١ و ٣٩٢، محمد خزائلى، چاپ سوم.- م.
[٤] يوسف، ١٠٠
[٥] چنين است در متن:« سجد يعقوب و ولده ليوسف و هم انبياء» كه شايد صحيح آن باشد[ و هو نبى- و او( يعقوب) پيغمبر بود].- م.
[٦] يونس، ٩٤