رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٧٤ - از سخنان امام
بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ. وَ اصْبِرْ عَلى ما أَصابَكَ إِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ- و امر به معروف و نهى از منكر كن) و بر مصيبتى كه تو را فرا رسد شكيبايى كن كه اين از كارهاى سترگ است»[١] و السّلام عليك و رحمة الله و بركاته.
[٢] (١)
از سخنان امام ٧ در زهد و نكوهش دنيا و (نعمتهاى) زودگذر آن
(٢) من شما را از دنيا برحذر مىدارم زيرا دنيا شيرين و خرّم و سرشار از لذّتهاست و (نعمتهاى) نقد را خوشايند و خوشنما مىسازد و پربار از آرزوها[٣] و آراسته به فريبندگى است. امّا شادى و نعمتش[٤] را دوامى نيست و بر اندوه دردناكش امانى نباشد. فريبنده، زيان رساننده، نابودشونده، پايان پذير، آدميخوار و هلاكت بار است. اگر بارى فريفتگان و شيفتگانش را به آرزويى برساند بيش از آن نباشد كه خداوند سبحان فرمايد: كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ فَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّياحُ وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ مُقْتَدِراً- چنين زندگانى دنيا را مثل زن كه ما آب بارانى از آسمان نازل كنيم و به آن گل و گياه زمين آميزد و سرانجام خرد و خوار شود كه بادها پراكندهاش كنند، و خداوند بر هر كارى تواناست».[٥] (٣) با آنكه هيچ كس از دنيا دلشاد نشد مگر آنكه از پس آن (شادى) اشكى تلخ فرو باريد، و از آسايش آن روى خوشى نديد مگر آنكه از سختى آن به (ادبار و) پشت كردن دنيا گرفتار آمد. و باران سرشارى نعمتش بر او قطرهاى نباريد[٦] مگر آنكه خروش سيل بلايش بر او نهيب زد.[٧] بدان گاه كه بامداد پيروزمند برخاسته بود شامش به ناكامى و ناگوارى انجاميد و اگر يك سويش براى كسى خوشگوار و شيرين گشت ديگر سويش تلخ و
[١] سوره لقمان، بخشى از آيه ١٧.- م.
[٢] درود بر تو و رحمت خدا، و بركتهايش از آن تو باد.- م.
[٣] در ن، به جاى« عمّرت بالآمال»[ و تحلّت بالآمال- آراسته به آرزوها] آمده است.
[٤] در پارهاى نسخههاى تازه به جاى« لا تدوم حبرتها»[ لا تدوم خيرها- خيرش نپايد] آمده است.
[٥] الكهف، ٤٥
[٦] در پارهاى نسخهها به جاى« لم تطلّه»[ ... تظلّه- سايهاى نيفكند] آمده است كه در اين صورت بايد فاعل مقدّر آن« سحاب» باشد چه ابر سايه مىافكند.- م.
[٧] در ن،[ و لم تطلّه فيها ديمة رخاء الّا هتنت( به جاى هتفت) عليه مزنة بلاء- مگر آنكه سيل بلايش بر او سرازير شد].( كه اگر وجه درست« هتفت» كه در متن آمده، باشد اشاره است به آيه شريفه ٣١ سوره القمر كه مىفرمايد:
إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً واحِدَةً فَكانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ- ما بر آنان بانگ مرگبارى يگانه فرو فرستاديم و همه مانند گياه خشك شدند.»- م.