رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٧٣ - سفارش امام
امّتم خواه مؤمن يا مشرك باكى ندارم، چه مؤمن را خداوند به ايمانش نگهدارد و مشرك را هم خوار سازد و نابود كند ولى من بر شما از منافق (دوروى) خوشزبان بيم دارم كه آنچه را خوب مىشماريد همان گويد ولى آنچه را شما زشت مىدانيد انجام مىدهد.» و اين پنهان نيست. (١) و پيامبر ٦ فرمود: «هر كه را به نظر خود كردارهاى خوبش خوش آيد و اعمال بدش بد نمايد، چنان كسى به حقيقت مؤمن است.» (٢) و نيز حضرتش ٦ مىفرمود: «دو ويژگى در منافق جمع نشود: حسن رفتار و دانش در سنّت» (٣) اى محمّد بن ابى بكر! بدان بهترين فقه (و دانش دينى) پارسايى در دين خدا و كردار به اطاعت خداست. خدا ما و تو را به شكر و ذكر خود و اداى حق خويش و كردار به طاعتش يارى دهد كه او شنواى نزديك است.
(٤) و بدان كه دنيا خانه امتحان و گرفتارى و نابودى است و آخرت سراى باقى ماندن و پاداش گرفتن. پس اگر بتوانى آنچه را باقى و پايدار است بدان چه فانى است بيارايى،[١] همچنان كن. (٥) خداوند به ما بصيرتى از آنچه بينيم و فهمى بر آنچه دريابيم نصيب فرمايد تا از (انجام) آنچه بدانمان دستور فرموده كوتاهى نكنيم و بدان چه ما را از آن باز داشته دست نيازيم، زيرا ناگزيرى بهره خود را از دنيا بستانى و (در عين حال) به بهره اخروى نيازمندترى. (٦) اگر دو كار با يك ديگر برايت پيش آمد كه يكى مربوط به آخرت و ديگرى متعلّق به دنيا بود نخست كار وابسته به آخرت را آغاز كن.
(٧) اگر توانى به خير دلبستگى بسيار داشته باشى و به نيّت پاك بدان پردازى، چنان كن زيرا خداوند، هر گاه بندهاش دوستدار نيكى و نكوكاران باشد، به اندازه نيّت (و قصد) آن بنده به او اعطا فرمايد و اگر نتواند خيرى بكند (همان قدر كه نيّت خير داشته) ان شاء الله مانند كسى باشد كه كار خير كرده است.
(٨) دگر باره من تو را به پرهيزگارى خدا سفارش مىكنم و سپس به هفت خصلت كه جامع فضايل اسلامند توصيه مىنمايم: از خدا بترس و از مردم در كار الهى مهراس زيرا بهترين گفته آن است كه كردار، صدقش را نشان دهد. (٩) در يك امر دو گونه قضاوت مران كه كارت پريشان گردد و از (جادّه) حق بلغزى. (١٠) براى عامّه مردمت آنچه را براى خود و خانوادهات مىخواهى بخواه و آنچه را براى خود و خانوادهات نمىپسندى بر آنان نيز مپسند. (١١) بر حجّت الهى بپاى و رعيّت خود را اصلاح كن[٢] و به سوى حق به تالابها اندر شو (و دل به دريا زن) و در كار خدا پسندانه از سرزنش هيچ ملامتگرى پروا مكن و سر برافراز. (١٢) و اگر مرد مسلمانى از تو مشورت خواست او را دلسوزانه رهنمايى كن و خود را نمونه و الگوى مسلمانان دور و نزديك (و خويش و بيگانه) قرار ده وَ أْمُرْ
[١] يعنى بتوانى سراى آخرتت راى با توشهاى از خيرات كه در مهلت دنيا آماده كردهاى آباد كنى و بيارايى.- م.
[٢] در امالى به جاى« و الزم الحجّة عند اللَّه و اصلح ...»[ فانّ ذلك اوجب للحجة و اصلح للرعيّة- زيرا اين حجّت را، شايستهتر و رعيّت را، اصلاح بخشتر است] آمده است.