هر چند ديگران (ممكن است) نماز را طولانى‌تر از شما بخوانند و بيش از شما روزه گيرند و صدقه دهند زيرا شما نسبت به خداوند وفادارتر و براى دوستداران (و اولياء) خدا و آن كس كه از خاندان پيامبر خدا ٦ ولىّ امر شماست خيرخواهتريد.

(١) اى بندگان خدا! از مرگ و نزديكى و اندوه و رنج و دشوارى واپسين دمهاى آن بر حذر باشيد و ساز و برگ آن را آماده داريد زيرا مرگ وضعى مهمّ پيش آورد،[١] (براى نكوكاران) با خيرى (در رسد) كه شرّى همراه ندارد و (براى تبهكاران) با شرّ و گزندى (در رسد) كه هرگز خيرى همراه آن نباشد.

پس چه كس به بهشت نزديكتر از آنكو برايش كار كند و چه كس به دوزخ نزديكتر از آنكو خود را سزاوار دوزخ سازد؟! (٢) هنگامى كه نفسهايتان با شما بستيزد بسيار ياد مرگ كنيد چه من شنيدم پيامبر خدا ٦ مى‌فرمود: «نابودكننده لذّتها[٢] را بسيار ياد كنيد» و بدانيد پيامد مرگ براى كسى كه خدايش نيامرزد و مشمول رحمتش نسازد، از خود مرگ بسى دشوارتر است.

(٣) اى محمد[٣]! بدان كه من تو را به سرپرستى مردم مصر كه به ديده خودم بزرگترين سپاهيانم هستند، گماشتم و تو را سزد كه بر خويشتن بترسى و براى دينت در اين مهم بر حذر باشى هر چند (اين زمامدارى) جز ساعتى از روز نباشد. (٤) اگر توانستى پروردگارت را به بهاى خرسندى يكى از خلقش به خشم نياورى، پس چنان كن زيرا خداوند به جاى ديگران است ولى در هيچ چيزى امكان جانشينى خدا نيست.[٤] بر ستمگر سخت بگير و دستش را (از تجاوز) ببند و با اهل خير نرمى كن و آنان را به خود نزديك ساز و محرمان و برادران خود قرارشان ده.

(٥) سپس بنگر كه نمازت چگونه است، زيرا تو پيشنمازى و هيچ پيشنمازى نيست كه بر گروهى نماز بخواند و در نمازشان تقصيرى باشد مگر آنكه گناه ايشان همه در تقصير نماز، بر گردن او باشد ولى از پاداش ايشان چيزى كم نشود. (٦)[٥] پس به وضو توجّه كن كه مايه تمامى و كمال نماز است و هر كه را وضو (و طهارت، درست) نباشد نماز نباشد. (٧) و بدان كه تمام اعمال تو تابعى از نماز توست (٨) و بدان كه هر كه نماز را فرو گذارد و ضايع دارد نسبت به ديگر احكام اسلام، غير از نماز فروگذارتر است.

(٩) اى مردم مصر[٦]! اگر توانيد گفتارتان كردارتان را و پنهانتان آشكارتان را تأييد كند و (يكسان باشد) و زبانتان بر خلاف كارهايتان نباشد، چنان كنيد. (١٠) پيامبر خدا ٦ فرمود: «من بر

[١] در متن« يأتى بامر عظيم» و در پاره‌اى نسخه‌هاى تازه‌[ يفجأكم بامر عظيم- به حادثه مهم و بزرگى غافلگيرتان كند] آمده است.

[٢]« هادم اللذّات- ويرانگر لذتها» كنايه از مرگ است.

[٣] تجديد خطاب به محمد بن ابى بكر است.- م.

[٤] يعنى خدا جانشين همه كس و جبران‌كننده همه چيز است ولى هيچ كس و هيچ چيز جاى خدا را نمى‌گيرد و جبران خشم خدا نمى‌كند.- م.

[٥] مراد اينكه ثواب نماز از آن خود مأمومان و گناه تقصير و خطاى مأمومان در نماز بر گردن پيشنماز است.- م.

[٦] تجديد خطاب به مردم مصر.- م.