ناخوش دارد كه ديدار خدا را خوش ندارد. و چگونه پنداريد كه دوستداران خداييد در حالى كه از مرگ مى‌گريزيد و به دنيا مى‌آويزيد؟ مرده را چه سود كه حنوطش خوشبوى و كفنش سپيد باشد؟ و اين همه در زير خاك؟ همچنين خرّمى دنيا كه خود را براى شما آراسته سوديتان نبخشد كه اين همه از دست رفتنى و نابودشدنى است. پاكيزگى پيكرها و روشنى رنگها چه سودتان دهد در حالى كه سرانجام به سوى مرگ رهسپاريد و در خاك فراموش مى‌شويد و در تاريكى گور فرو مى‌رويد؟ (١) واى بر شما اى دنيا پرستان، در پرتو خورشيد چراغ مى‌كشيد با آنكه نور آفتاب شما را بس است و پرتوگيرى از چراغ را در تيرگى از دست مى‌نهيد در حالى كه چراغ را از بهر همين به دستتان داده‌اند، همچنين از پرتو دانش براى كار دنياتان بهره مى‌گيريد در حالى كه تأمين دنيوى شما تضمين شده و پرتوگيرى از آن را براى آخرت ترك گفتيد در حالى كه (دانش را) براى آن به شما بخشيده‌اند.

گوييد: همانا آخرت حق است، در حالى كه دنيا را گرد مى‌آوريد و گوييد: همانا مرگ حقّ است در حالى كه از آن مى‌گريزيد، و گوييد: همانا خدا مى‌شنود و مى‌بيند، ولى از حسابرسى او بر خود نمى‌ترسيد. چگونه كسى كه سخن شما را بشنود باور كند؟ زيرا كسى كه ندانسته دروغ گويد عذرش پذيرفته‌تر از كسى است كه دانسته دروغ گويد، گر چه (هرگز) هيچ دروغى را عذرى نباشد.

(٢) به حقيقت به شما مى‌گويم: به راستى، چون مركبى را سوار نشوند و تمرين ندهند و بكار نگيرند سخت و سركش شود و خلقش دگرگون گردد. همچنين دلها وقتى به ياد مرگ نرم نشوند و رنج دوام عبادت را نكشند سخت و درشت شوند. خانه تاريك را چه سود كه چراغ را بر بامش نهند و درونش هراسناك و تاريك باشد؟ همچنين شما را چه سود كه نور دانش بر زبان داشته و دلهايتان را از آن هراسناك و تهى گذاشته باشيد؟ پس به سوى خانه‌هاى تاريك خود بشتابيد و آنها را روشن كنيد. همچنين به حكمت دلهاى سختتان را بى‌درنگ دريابيد زان پيشتر كه زنگ گناه بر آنها نشيند و از سنگ سخت‌ترشان كند. چگونه كسى كه در بردن بارهاى سنگين ياوريش نباشد آنها را تواند كشيد؟ يا چگونه گناهان كسى كه از آنها آمرزش نجويد بريزد؟ و چگونه جامه كسى كه آن را نشويد پاك گردد؟ و چگونه كسى كه كفّاره گناهان را نداده از آنها بركنار شود؟ و چگونه كسى كه خواهد بى‌مدد كشتى از دريا گذرد از غرق شدن نجات يابد؟ و چگونه كسى كه جدّ و كوشش نكند از فتنه‌هاى دنيا امان يابد؟ و چگونه مسافر، بى‌رهنما به مقصد رسد؟ و چگونه كسى كه نشانه‌هاى راهنمايى دين را نبيند به بهشت رود؟ و چگونه كسى كه از خدا فرمان نبرد به خرسندى او دست يابد؟ و چگونه كسى كه در آينه ننگرد عيب چهره خود را ببيند؟ و چگونه كسى كه برخى از آنچه دارد به دوستش ندهد دوستى كامل او را به دست آرد؟ و چگونه كسى كه برخى از آنچه پروردگارش نصيب او كرده به وى وام ندهد به دوستى كامل او ره يابد؟ (٣) به حقيقت به شما مى‌گويم: همان گونه كه دريا را كاهشى نباشد كه كشتى در آن غرق شود، و