رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول
(١)
فهرست مطالب
١ ص
(٢)
مقدمه مترجم
٥ ص
(٣)
سخنى نغز
٧ ص
(٤)
ره آوردهاى خرد چيست؟
٧ ص
(٥)
شرح حال مؤلف
١٣ ص
(٦)
مؤلف و ستايشهايى كه از او كردهاند
١٣ ص
(٧)
گفتههاى دانشمندان پيرامون مؤلف و تأليفش
١٤ ص
(٨)
منابع تصحيح و پابرگ نگارى
١٥ ص
(٩)
پيشگفتار مؤلف
١٦ ص
(١٠)
آنچه از پيامبر
٢٠ ص
(١١)
سفارش آن حضرت به امير مؤمنان
٢٠ ص
(١٢)
سفارش كوتاهى ديگر به امير مؤمنان
٢٣ ص
(١٣)
سفارشى ديگر از آن حضرت
٢٦ ص
(١٤)
پارهاى از سخنان حكمت بار و گفتار پيامبر
٢٧ ص
(١٥)
سفارش آن حضرت
٣٥ ص
(١٦)
از سخنان پيامبر
٣٦ ص
(١٧)
ياد كرد آن حضرت
٣٧ ص
(١٨)
يك اندرز
٣٨ ص
(١٩)
سخنرانى پيامبر
٣٩ ص
(٢٠)
معانى والا در سخنانى كوتاه از پيامبر
٤٢ ص
(٢١)
سخنرانى على
٦٦ ص
(٢٢)
نامه آن حضرت به پسرش امام حسن
٧٤ ص
(٢٣)
سفارش آن حضرت به پسر خود حسين
٩٠ ص
(٢٤)
سخنرانى آن حضرت
٩٣ ص
(٢٥)
آموزشهاى امام
١٠١ ص
(٢٦)
منشور على
١٢٦ ص
(٢٧)
سخنرانى امام
١٤٤ ص
(٢٨)
از سخنان حكمتآميز آن حضرت صلوات الله عليه و نويد و بيم و اندرز او
١٤٨ ص
(٢٩)
اندرزگويى امام
١٥١ ص
(٣٠)
توصيف او(على)
١٥٣ ص
(٣١)
سخنرانى امام(على)
١٥٦ ص
(٣٢)
از سخنان آن حضرت
١٦٢ ص
(٣٣)
خلاصه سفارش امام
١٦٤ ص
(٣٤)
سفارش امام
١٦٩ ص
(٣٥)
از سخنان امام
١٧٤ ص
(٣٦)
سخنرانى آن حضرت
١٧٧ ص
(٣٧)
از سخنان امام
١٧٩ ص
(٣٨)
وصف كردن دنيا براى پرهيزگاران از سوى آن حضرت
١٨٠ ص
(٣٩)
ياد كردن ايمان و ارواح و اختلاف آنها از سوى آن حضرت
١٨٢ ص
(٤٠)
سفارش آن حضرت
١٨٦ ص
(٤١)
توصيف آن حضرت
١٨٧ ص
(٤٢)
سخن امام
١٩١ ص
(٤٣)
وصيت آن حضرت هنگام وفات خويش به پسرش امام حسن
١٩٢ ص
(٤٤)
برتر شمردن(امام
١٩٤ ص
(٤٥)
كوتهسخنانى كه از على
١٩٥ ص
(٤٦)
آنچه از دخترزاده پاك گهر پيامبر
٢٢٣ ص
(٤٧)
از سخنان حكمتبار آن حضرت
٢٢٥ ص
(٤٨)
پاسخ آن حضرت به پرسشهايى كه از او شده و در ضمن خبرى به تفصيل آمده
٢٢٦ ص
(٤٩)
سخن آن حضرت
٢٢٩ ص
(٥٠)
يك اندرز
٢٣٠ ص
(٥١)
سخنرانى امام
٢٣١ ص
(٥٢)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٢٣٢ ص
(٥٣)
(حضرتش
٢٣٤ ص
(٥٤)
از سخنان اوست
٢٣٧ ص
(٥٥)
يك اندرز
٢٤٠ ص
(٥٦)
نامه آن حضرت
٢٤١ ص
(٥٧)
پاسخ آن حضرت
٢٤٢ ص
(٥٨)
گونههاى جهاد
٢٤٣ ص
(٥٩)
يكتاپرستى
٢٤٥ ص
(٦٠)
كوتهسخنانى از امام حسين
٢٤٦ ص
(٦١)
آنچه از امام زين العابدين على بن حسين
٢٥٠ ص
(٦٢)
اندرز آن حضرت
٢٥٠ ص
(٦٣)
اندرز و زهد و حكمت
٢٥٤ ص
(٦٤)
رساله آن حضرت
٢٥٧ ص
(٦٥)
سپس حقوق اعمال(عبادى)
٢٦١ ص
(٦٦)
سپس حقوق پيشوايان
٢٦٢ ص
(٦٧)
سپس حقوق رعيت
٢٦٤ ص
(٦٨)
و اما حق خويشاوندى
٢٦٦ ص
(٦٩)
از سخنان امام(سجاد)
٢٧٧ ص
(٧٠)
نامه امام(سجاد)
٢٨٠ ص
(٧١)
كوتهسخنان امام(زين العابدين)
٢٨٣ ص
(٧٢)
آنچه از امام(باقر) ابى جعفر بن على
٢٩٠ ص
(٧٣)
سفارش امام
٢٩٠ ص
(٧٤)
سخنى ديگر از امام
٢٩٣ ص
(٧٥)
سخن(امام)
٢٩٤ ص
(٧٦)
يك اندرز
٢٩٧ ص
(٧٧)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٢٩٩ ص
(٧٨)
آنچه از امام صادق جعفر بن محمد
٣٠٨ ص
(٧٩)
سفارش امام
٣٠٨ ص
(٨٠)
سفارش امام
٣١٥ ص
(٨١)
نامه آن حضرت
٣٢١ ص
(٨٢)
از سخنان حضرتش
٣٢٣ ص
(٨٣)
گفتار امام
٣٣١ ص
(٨٤)
شرح ايمان
٣٣٦ ص
(٨٥)
شرح اسلام
٣٣٦ ص
(٨٦)
شرح خروج از ايمان
٣٣٧ ص
(٨٧)
پاسخ آن حضرت
٣٣٨ ص
(٨٨)
تفسير معنى كارمنديها يا تصدى مشاغل حكومت
٣٣٨ ص
(٨٩)
اما تفسير بازرگانيها
٣٣٩ ص
(٩٠)
اما تفسير مزدوريها
٣٤٠ ص
(٩١)
اما شرح صنعتها
٣٤١ ص
(٩٢)
راههاى خرج كردن اموال و انفاق آنها
٣٤٢ ص
(٩٣)
آنچه خوردنش بر انسان حلال است
٣٤٣ ص
(٩٤)
اما آنچه از گوشت جانوران كه خوردنش حلال است
٣٤٣ ص
(٩٥)
اما آنچه از تخم(پرندگان) خوردنش حلال است
٣٤٤ ص
(٩٦)
آنچه از شكار دريا خوردنش حلال است
٣٤٤ ص
(٩٧)
آنچه از نوشابهها كه رواست
٣٤٤ ص
(٩٨)
آنچه از پوشاك كه رواست
٣٤٤ ص
(٩٩)
اما نكاحهاى حلال
٣٤٤ ص
(١٠٠)
اما مالكيتها و خدمات حلال
٣٤٥ ص
(١٠١)
نامه آن حضرت
٣٤٥ ص
(١٠٢)
برهان آورى امام
٣٥٤ ص
(١٠٣)
سخن امام
٣٦٠ ص
(١٠٤)
از سخنان حكمتبار آن حضرت
٣٦٢ ص
(١٠٥)
كوتهسخنان امام(صادق)
٣٦٣ ص
(١٠٦)
آنچه از(حضرت) ابى الحسن موسى بن جعفر
٣٨٩ ص
(١٠٧)
سفارش امام
٣٨٩ ص
(١٠٨)
سپاهيان خرد و بيخردى
٤٠٧ ص
(١٠٩)
از سخنان حكمتبار آن امام
٤١٠ ص
(١١٠)
از گفتار آن حضرت
٤١١ ص
(١١١)
كوتهسخنانى از آن حضرت
٤١٦ ص
(١١٢)
آنچه از امام على بن موسى الرضا
٤٢٤ ص
(١١٣)
پاسخ امام
٤٢٤ ص
(١١٤)
از گفتار آن حضرت
٤٣٣ ص
(١١٥)
از سخنان آن حضرت
٤٣٥ ص
(١١٦)
توصيف آن حضرت
٤٤٩ ص
(١١٧)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٤٥٦ ص
(١١٨)
مسألهاى شگفت
٤٦٩ ص
(١١٩)
كوتهسخنانى كه در اين معانى از آن حضرت
٤٧٠ ص
(١٢٠)
آنچه از امام ابى الحسن على بن محمد
٤٧٣ ص
(١٢١)
رساله امام هادى
٤٧٣ ص
(١٢٢)
تفسير تندرستى
٤٨٧ ص
(١٢٣)
گشوده بودن راه
٤٨٩ ص
(١٢٤)
مهلت
٤٩٠ ص
(١٢٥)
توشه
٤٩٠ ص
(١٢٦)
انگيزه
٤٩١ ص
(١٢٧)
پاسخهاى امام نقى(هادى)
٤٩٤ ص
(١٢٨)
از آن حضرت
٥٠١ ص
(١٢٩)
از امام پاك گهر رهنما، ابى محمد حسن بن على(عسكرى)
٥٠٥ ص
(١٣٠)
نامه امام
٥٠٥ ص
(١٣١)
كوتهسخنانى كه از آن حضرت
٥٠٨ ص
(١٣٢)
مناجات موسى بن عمران
٥١٢ ص
(١٣٣)
مناجات عيسى بن مريم
٥١٩ ص
(١٣٤)
اندرزهاى مسيح
٥٢٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص

رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١١٨ - آموزشهاى امام

خم نشود. (١)[١] چون يكى از شما نماز را به پايان آرد به دعا دو دست را به آسمان بردارد و راست نگهدارد، ابن سبا گفت:[٢] اى امير مؤمنان آيا خداوند در همه جا نيست؟ فرمود: چرا، گفت: پس از چه رو دستهايمان را به آسمان برداريم؟ فرمود: واى بر تو! آيا نخوانده‌اى: وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ‌- در آسمان مايه روزى شماست و نيز آنچه به شما وعده داده‌اند»؟[٣] روزى را جز از محلّ آن از كجا طلب مى‌كنى؟ و آن همان است كه خداوند در آسمان وعده فرموده است.

(٢) نماز بنده‌اى پذيرفته نيست مگر آنكه از خدا بهشت خواهد و از آتش دوزخ بدو پناه برد و از او بخواهد با حورعين همسرش كند. (٣) چون يكى از شما به نماز پردازد نماز بدرود خواند. (٤)[٤] لبخند نماز را نشكند امّا قهقهه آن را بشكند. (٥) چون خواب بر دل درآمد (مصداق خفتن حاصل است) و (تجديد) وضو واجب شود. (٦) هر گاه در حال نماز خواب به چشمت درآمد، نماز را بشكن و بخواب زيرا تو ندانى (در حال خواب آلودگى) چه گويى و شايد چيزى به زيان خويش گويى (و به جاى دعا در حق خود نفرين كنى). (٧) هر كه ما را به دلش دوست دارد و به زبانش يارى كند و همراه ما پيكار كند، در بهشت با ما، و همرتبه ما باشد. (٨) هر كه ما را به دلش دوست دارد (ولى) به زبانش يارى نكند و همراه ما نجنگد، از اين مقام درجه‌اى پايين‌تر باشد. و هر كه ما را به دلش دوست دارد


[١] يعنى به قدرى كه معمول و جايز است بايستد و تمام قامت و ستون فقراتش را راست نگاهدارد و قوز نكند( تقريبا حالتى نزديك به ايستادن خبردار نظامى ولى بدون تصنّع.- م.)

[٢] مراد عبد اللَّه بن سباست كه به كفر بازگشت و اظهار غلوّ نمود. وى در آغاز از ياران امير مؤمنان ٧ و از كسانى بود كه مردم را بر ضدّ عثمان بر انگيخت و بر او شوراند تا آنجا كه گفتند اين كار را به اشاره على ٧ كرده است و گفته‌اند از سخنان او كه بدان مردم را برانگيخت اين بود كه:« هر نبيّى را وصيّى باشد و على وصيّ محمّد ٦ است» سپس گفت: محمد خاتم انبياء و على خاتم اوصياء است و هر كه بر او ستم ورزد وصيّت پيامبر خدا ٦ را به كار نبسته و بر ضدّ وصىّ پيامبر خدا ٦ برخاسته و كار امّت را( به ناحق) به دست گرفته است. سپس بديشان گفت: عثمان خلافت را به ناحق غصب كرده در حالى كه وصىّ پيامبر خدا اين( على ٧) است. پس بدين كار قيام كنيد و بجنبيد و سلسله جنبانى كنيد و فرمانروايان خود را از پا درآريد و امر به معروف و نهى از منكر را آشكار سازيد» گويند او مدّعى شد كه على ٧ خداست، حضرت على ٧ سه بار« به سبب اين گفته» از او خواست كه توبه كند ولى او از ادّعاى خويش دست برنداشت پس او را به آتش سوزانيد. كسى به اسناد خود از عبد الله بن سنان، از پدرش و او از حضرت باقر ٧ نقل كرده است كه عبد الله بن سبا ادّعاى نبوت مى‌كرد و مدّعى بود كه امير مؤمنان ٧ خداست- كه البته خداى تعالى برتر از اين سخنان باشد- اين مطلب به اطلاع امير مؤمنان ٧ رسيد كه او را بخواند و بازجويى كرد و وى بدان اقرار نمود و گفت: آرى تو همويى و در ضمير من چنان آمده است كه تو خدايى و من پيامبرم. امير مؤمنان ٧ فرمود: واى بر تو كه شيطان تسخيرت كرده مادرت به عزايت بنشيند از اين سخن باطل برگرد و توبه كن. ولى او امتناع كرد پس وى را زندانى فرمود و سه روز از او خواست توبه كند امّا وى توبه نكرد پس سرانجام او را سوزاند. پاره‌اى از معاصران ما وجود« ابن سبا» را منكر شده‌اند.( بنگريد: مرتضى العسكرى، عبد الله بن سبأ.- م.)

[٣] الذاريات، ٢٢.

[٤] نمازى كه گويى نماز خداحافظى است و ديگر در اين جهان او را امكان نمازگزارى نيست.- م.