نان سجده كند. (١) هر يك از شما خواهد تخليه كنيد بايد بگويد: «بسم الله اللّهمّ امط عنّى الاذى و اعذنى من الشيطان الرجيم- به نام خدا، بار الها اين آزار (پليدى) را از من بزداى و مرا از (گزند) شيطان رجيم پناه ده» و چون نشست بايد بگويد: «اللّهمّ ارزقنى الحلال و جنّبني الحرام- بار الها مرا روزى حلال مرحمت فرماى و از حرام به دور دار» زيرا پيامبر ٦ گفت: هيچ بنده‌اى نيست مگر آنكه بر او فرشته‌اى گماشته تا چون مدفوعى نهد گردنش را خم كند تا بر آن بنگرد و در اين هنگام سزاست كه از خداوند حلال خواهد، چه آن فرشته گويد: اى آدميزاد اين است آنچه بر آن حرص مى‌زدى! بنگر از كجايش (و چگونه‌اش) گرفتى و به كجا كشيده (و چگونه شده) است! (٢) آدمى، تا نام خدا نبرد وضو نسازد و پيش از آن كه دست به آب زند گويد: «بسم اللَّه اللّهمّ اجعلنى من التوّابين و اجعلنى من المتطهّرين- به نام خدا، بار الها مرا در شمار توبه‌كاران و نيز در رديف پاكيزگان قرار ده» و چون از وضو بپردازد بگويد: «اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شريك له و انّ محمدا عبده و رسوله- گواهى مى‌دهم كه خدايى جز خداوند نيست كه يكتاست و انبازى ندارد و گواهى مى‌دهم كه محمد، بنده و فرستاده اوست، در اين جا آدمى شايسته آمرزش شود.

(٣) هر كه با شناخت حقّ نماز، آن را بگزارد خداوندش بيامرزد. (٤) آدمى نماز نافله (مستحب) را به هنگام نماز واجب نخواند و (واجب) را ترك نكند مگر به عذرى (موجّه) تا هر گاه ممكن شد آن را به جاى آرد.[١] زيرا خداوند عزّ و جلّ مى‌فرمايد: الَّذِينَ هُمْ عَلى‌ صَلاتِهِمْ دائِمُونَ‌- آن كسانى كه پيوسته بر نماز خويشند»[٢] هم آنانند كه هر چه (نماز) در شب از ايشان فوت شود روزش قضا كنند و آنچه روز از دست بدهند به شب قضا گزارند. نافله را بگاه قضاى نماز واجب مگذاريد، نخست به نماز واجب (يا قضاى واجب) بپردازيد سپس هر چه خواهيد نماز نافله واجب مگذاريد، نخست به نماز واجب (يا قضاى واجب) بپردازيد سپس هر چه خواهيد نماز نافله كنيد. (٥) نمازگزارى در دو حرم (حرمين شريفين مكّه و مدينه) برابر هزار نماز باشد. (٦) درهمى كه آدمى در راه حجّ بپردازد برابر هزار درهم باشد. (٧) آدمى بايد در نمازش سر سپرده (و خاشع) باشد زيرا هر كه در نماز به خدا سرسپرده (و خاشع) باشد هنگام نماز با چيزى بازى نكند. (٨)[٣] قنوت در هر نماز دوگانه پيش از ركوع و در ركعت دوم است مگر در نماز جمعه كه در آن دو قنوت است يكى پيش از ركوع نخست و ديگرى پس از ركوع در ركعت دوم و قرائت نماز جمعه در ركعت نخست پس از «الحمد» سوره «جمعه» و (در ركعت دوم) «اذا جاءك المنافقون» است. (٩) پس از دو سجده بنشينيد تا اندامهايتان آرام گيرد، آنگاه برخيزيد كه اين كار ماست. (١٠) چون يكى از شما به نماز آغاز كند دستها را تا برابر سينه بالا آرد.

هر گاه يكى از شما برابر خداوند (به نماز) برخيزد به اندازه جايز بايستد و پشت راست نگهدارد و

[١] و اگر قضاى نماز بر خودش ممكن نشد وصيّت كند كه نمازهاى قضايش را بخوانند.

[٢] المعارج، ٢٣

[٣] در متن چنين است و در خصال آمده است‌[ فان من خشع قبله للَّه خشعت جوارحه- هر كه دلش به خدا سر فرود آرد ديگر اندامهايش نيز خشوع ورزند.]