رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٥٠ - توصيف آن حضرت
مِنْ شَيْءٍ- ما در قرآن چيزى را فرو گذار نكرديم»[١] و در حج بدرود كه پايان عمر آن حضرت بود بر او نازل فرمود: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً- امروز[٢] دين شما را به حدّ كمال رسانيدم و بر شما نعمت خود را تمام كردم و دين اسلام را بر شما پسنديدم.»[٣] و امر امامت از كمال دين است. و (پيامبر) ٦ در نگذشت مگر آنكه همه نشانههاى دينش را براى امّتش روشن ساخت و راههايشان را براى ايشان توضيح داد و ايشان را به راه حق سپرد. و على ٧ را پرچم و پيشوايى براى آنان قرار داد، و هيچ چيز از نيازمنديهاى مردم را واننهاد مگر آنكه آن را بيان كرده باشد. پس هر كه ادّعا كند كه خداوند دينش را كامل نفرموده در واقع كتاب خدا را رد كرده، و هر كه كتاب خدا را رد كند به راستى كافر شده است. آيا قدر امامت و پايگاه آن را در ميان امّت مىفهمند تا بهگزينى (و انتخاب) ايشان در آن روا باشد؟[٤] (١) به راستى، امامت (و پيشوايى) مقامى است كه خداوند، پس از نبوّت و خليل بودن در مرتبه سوّم، به ابراهيم ٧ اختصاص داد و فضيلتى است كه بدان شرفش افزود و نامش را بلند آوازه كرد، پس خداى عزّ و جلّ فرمود: وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً- و چون ابراهيم را پروردگارش به شعائرى چند آزمود (و آموزش داد) و او آنها را به انجام رساند، فرمود من تو را پيشواى مردم مىگمارم»[٥]. (حضرت) خليل شادمانه گفت: وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي، قالَ: لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ- و از زاد و رود من (چه كسى را مىگمارى؟) فرمود: عهد من به ستمكاران (مشركان) نرسد.»[٦] پس اين آيه امامت (و پيشوايى) هر ستمكارى را تا به روز قيامت باطل كرد و آن را (فقط) در برگزيدگان نهاد. (٢) سپس خداوند امامت را گرامى داشت و آن را در نژاد شايستگان برگزيده و پاكش قرار داد و فرمود: وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ- و به او اسحاق و يعقوب را برسرى بخشيديم و همهشان را از شايستگان قرار
[١] الانعام، ٣٨
[٢] به عقيده اماميّه مراد از« اليوم- امروز» در اين آيه شريفه، روز عيد غدير خم، اعلام ولايت و خلافت حقّه على ٧ است.- م.
[٣] المائدة، ٣
[٤] در العيون به اضافه دارد[ انّ الامامة اجلّ قدرا و اعلى مكانا و امنع جانبا و ابعد غورا من ان يبلغها الناس بعقولهم او ينالوا بآرائهم او يقيموا اماما باختيارهم- به راستى امامت گرانقدرتر و بزرگوارتر و بلندپايگاهتر و استوار حصارتر و ژرفتر از آن است كه مردم با خردهاى خويش آن را دريابند يا با انديشه و آراء خود بدان برسند يا بتوانند به اختيار خود امامى منصوب كنند]
[٥] صدر آيه ١٢٤، سوره بقره.- م.
[٦] ذيل آيه ١٢٤، سوره بقره.- م.