رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٣ - مؤلف و ستايشهايى كه از او كردهاند

شرح حال مؤلّف‌

[١] بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم‌

مؤلّف و ستايشهايى كه از او كرده‌اند

. ابو محمد حسن بن على بن حسين بن شعبه حرّانى حلبى معاصر شيخ صدوق، در گذشته به سال ٣٨١ و روايت‌كننده از ابو على محمد بن همّام‌[٢] در گذشته به سال ٣٣٦ ه. ق است.

وى كه خدايش بيامرزاد، از بزرگان علماى اماميان در قرن چهارم و يكى از نخبه سرافرازان بيمانند و يگانه‌اى از يگانگان و فخر آفرينى از مفاخر شيعه و بلكه نابغه‌اى از نوابغ امّت و پرچمدارى از برجستگان و دانشى مردى فقيه از فقيهان اين طايفه و پيشوايى از پيشوايان آن، محدّثى گرانقدر و بزرگمايه و بلند پايه و بسياردان است كه سرشتى پاك و فضلى گسترده و ادبى ثمر بخش و دانشى پرسود دارد و اين همه از تأليف گرانقدر او كه نشانه خردمندى و محك منزلت بلكه زبان گوياى فضل و ترازوى دانش اوست يعنى كتاب تحف العقول، رهاورد خرد پيداست‌[٣] كه كتابى است گرانبها كه مانند آن تضيف نشده و شامل رشته‌هايى از مرواريدهاى گزيده حكمت و جنگى از موعظه‌ها و نويد و تهديد و پند آموزيها و بهترين اندرزها و خطبه‌ها و زبده سخنان و ادب است كه مذاق فرزانه‌

[١] اين شرح حال ترجمه مقدمه ايست كه فاضل ارجمند آقاى على اكبر غفّارى وفّقه الله در سال ١٣٣٥ ه. ش برابر ١٣٧٦ ه. ق بر اصل عربى متن كتاب تحف العقول نگاشته‌اند.- م.

[٢] ابو على بن همّام از مردم بغداد و موثق گرانقدرى بود كه تلعكبرى از او روايت كرده است.

رك: الكنى و الالقاب، محدث قمى، ج ١ ص ٣١٨.

[٣] نام كامل اين كتاب چنين است: تحف العقول في ما جاء من الحكم و المواعظ عن آل الرّسول- رهاوردهاى خردها در حكم و اندرزهايى كه از خاندان پيامبر صلوات اللَّه عليهم رسيده است. اين كتاب را به اختصار تحف العقول نامند كه براى ترجمه فارسى آن نام رهاورد خرد مناسب به نظر رسيد.- م.