رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٢٢٥ - از سخنان حكمتبار آن حضرت
باشد) (١) گفتند: فرومايگى چيست؟ گفت: خوشگذرانى (و پرداختن) مرد به خويشتن و واهشتن و (بىتوجّهى) به همسر خود.[١] (٢)
از سخنان حكمتبار آن حضرت ٧
[٢] (٣) اى مردم، به راستى، هر كه به خدا اخلاص ورزد و گفته او را به رهبرى گيرد، به روشى كه درستترين طريقه باشد راه مىبرد و خدايش توفيق رهيابى دهد و سرانجام نيكش مدد كند. زيرا پناهنده به جوار خداوند آسوده و محفوظ است و دشمنش ترسان و زبون. (٤) پس با بسيارى ذكر، به خداوند پناه جوييد و با پرهيزگارى از خدا پروا كنيد و به اطاعت به خدا نزديك شويد كه او خود (به شما) نزديك و پاسخگوست. خداى تبارك و تعالى فرمود: وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ- و چون بندگانم (در باره من) از تو پرسند، (بگو) من نزديكم، هر كه مرا خواند دعاى او را اجابت كنم پس به فرمان من گردن نهند و به من ايمان آورند، باشد كه راه يابند»[٣]. (٥) پس از خدا اجابت طلبيد و به او بگرويد زيرا شايسته نيست كسى كه بزرگى خدا را دريافته (ديگر) خود را بزرگ پندارد چه بزرگى آنان كه قدرت خدا را دريافتند اين است كه فروتنى كنند و [بزرگوارى] آنان كه از حلال خدا بهرهمند شدند اين است كه [براى او] زبونى كنند و سلامت آنان كه دانستند قدرت خدا چيست، در اين است كه سر تسليم به او بسپارند و پس از حصول شناخت ديگر خود را گم نكنند و پس از رهيابى (دگر باره) گمراه نگردند.[٤] (٦) و به علم يقين بدانيد كه شما پرهيزگارى را نخواهيد فهميد مگر آنكه وصف هدايت را دريابيد[٥] (٧) و هرگز
[١] در دائرة المعارف عبارت« فما اللّؤم؟ قال احراز المرء نفسه و اسلامه عرسه»[ فما اللّوم؟ قال احتراز المرء نفسه و بذله عرسه- نكوهش آور چيست؟ گفت؟ نگهدارى مرد از مال خود و وانهادن عيال خود] و در تاريخ ابن كثير[ فما اللّوم؟
احتراز المرء نفسه و بذله ....- ... مواظبت مرد از خويشتن در حرز امان و وانهادن ...] آمده است.
[٢] مضمون اين خبر در روضة الكافى از امير مؤمنان ٧ در خطبهاى كه در« ذى قار» ايراد فرمود روايت شده است« و شگفت نيست كه اين سخنان به يك ديگر شبيه بوده باشد زيرا آبشخور هر دو كلام از يك سرچشمه و چاه است و هر دو از يك دلو ريخته شده است.» اين تعبير سيد رضى رحمه اللَّه در نهج البلاغة است آنجا كه اين گفته امير مؤمنان ٧ را نقل مىكند كه« سنگ غصبى در سرا( ى كسى) موجب ويرانى آن سرايست» و پس از آن مىافزايد:« اين بيان از پيامبر اكرم ٦ نيز روايت شده و شگفت نيست كه اين سخنان به يك ديگر شبيه بوده باشد ...»
[٣] البقرة، ١٨٦
[٤] در پارهاى نسخهها به جاى« و لا ينكروا انفسهم بعد المعرفة و لا يضلّوا ...»[ و لا ينكرون انفسهم بعد المعرفة و لا تضلّنّ ...- .... هرگز گمراه نگردند] آمده است.
[٥] در پارهاى نسخهها به جاى« حتّى تعرفوا صفة الهدى»[ حتّى تعرفوا بصبغة الهدى- تا به رنگ و جلوه هدايت شناخته شويد] آمده است.