رهاورد خرد، ترجمه تحف العقول - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٤٩ - از سخنان حكمتآميز آن حضرت صلوات الله عليه و نويد و بيم و اندرز او
تاختن (بيحاصل)، بنده او را گمراه كند تا وفادارى به پيمان (خود با خدا) را از ياد ببرد و پندارد كه كارى خوب كرده و پيوسته همچنان در گمان و اميد و ناآگاهى از خبرى كه به او رسيده بسر مىبرد و در كار خود گره بر گره مىبندد و در مهلتى كه با خدا پيمان دارد، خويشتن را به كوششى تمام هلاك مىسازد و با گنهكاران مىنشيند و با مؤمنان، در طاعت خدا مىستيزد و آشفتهكارى خوشگذرانان را مىستايد، (١) اينان گروهى هستند كه دلهاشان سرشار از شبهه است و به دروغ بر ديگران سرافرازى و دراز دستى مىكنند و مىپندارند كه اين همه در راه نزديكى به خداست و اين از آن روست كه كار به مراد نفس مىكنند و سخن حكيمان را نابخردانه و كوردلانه دگرگون ساخته و منحرف كردهاند و به ريا شهرت و آبرو مىجويند، بىآنكه راههاى درست را بپيمايند و نشانههايى فرا روى دارند و سمتنمايى معلوم آنان را به مقصد و آبشخورى كه قصد فرود آمدن در آن دارند رهنمون باشد، تا آنگاه كه خداوند پاداش رفتارشان[١] را بر ايشان آشكار سازد و آنان را از زير چادرهاى غفلت به درآورد، به استقبال تيرهبختى روند و بدان چه بايد روى آرند، پشت كنند و از آرزوهايى كه بدان رسيده و كامهايى كه گرفتهاند و مرادهايى كه بدان نايل شدهاند سودى نبردند و اين همه و بال گردنشان شود و از آنچه مىجستند گريزان شوند.
(٢) به راستى من شما را از اين لغزشگاه برحذر مىدارم و به پرهيزگارى خدا كه (هيچ چيز) جز آن سودمند نيايد فرمان مىدهم كه (انسان) اگر راستگوست بايد با نيّت خوب از (تقواى) خود بهره گيرد. (٣)[٢] همانا بينا (و بينادل) كسى است كه بشنود و بينديشد و بنگرد و (به ديده دل) ببيند و از عبرتها سود گيرد و راه كوبيده هموار روشنى را بپيمايد و از پرتگاه هواپرستى دورى كند و از سرنگون شدن به راه كور (دلان) كناره گيرد و گمراهان را بر تباهى نفس خود با كجرفتارى در (باره) حق و كج گفتارى و دگرگونى در صداقت و راستى كمك نكند، (و در همه اين احوال) نيرو و مددى جز از خداوند نباشد.
(٤) آنچه به شما گفته مىشود (به ديگران) باز گوييد و بدان چه برايتان روايت مىشود (از گفتههاى مردان خدا) سر فرود آريد، و آنچه را به شما تكليف نكردهاند بر دوش خود منهيد، زيرا پس آيند
[١] در نسخهها به جاى« ثواب سياستهم»[ جزاء معصيتهم- كيفر نافرمانيشان] آمده.( كه شايد مناسبتر باشد.- م.)
[٢] در پارهاى نسخهها به جاى« فلينتفع بنفسه ان كان صادقا على ما يجنّ ضميره»[ فلينتفع بتقيّته ان كان صادقا على ما يحنّ ضميره- از تقيه خود، در صورتى كه به آنچه وجدانش بدان گرايش دارد مىانديشد، صادقانه بهره گيرد] آمده است.