مسلمان خداييد و اين (نيز) قرآن خداست كه بدان اعتراف داريم و بر (صدق) آن گواهيم و بدان تسليم آورديم و اين منشور و پيمان پيامبر ماست كه در برابرمان قرار دارد، آن را بپذيريد (و بدان گردن نهيد)- (١) خدايتان رحمت كناد- هر كس اين را نمى‌پسندد هر گونه خواهد روى برگرداند زيرا آن كس كه به فرمانبردارى از خدا عمل كند و به حكم خدا حكومت راند بيمى بر او نباشد (و از كسى نهراسد) اؤلئك الّذين‌ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ*- آنانند كه هرگز بيمى بر آنان نباشد و اندوهگين نشوند»[١] و أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ*- و هم آنانند كه رستگارانند»[٢] از خداوند، پروردگار معبودمان مسألت داريم كه ما و شما را شايسته طاعت خود سازد و ما و شما را بدان چه نزد اوست دلبسته و مشتاق دارد. آنچه را شنيديد گفتم و براى خود و شما از خدا آمرزش مى‌طلبم.

(٢)

از سخنان امام ٧ در هزينه كردن مال به جاى خود

(٣) چون برخى از همراهان آن حضرت ديدند معاويه با طرفداران خود چه رفتارى مى‌كند و (چه) مال فراوانى به آنان مى‌دهد- از آنجا كه مردم دنيا دوستند- به امير مؤمنان ٧ گفتند اين مال (خزانه) را اعطا كن و به اشراف و كسانى كه بيم مخالفت و انشعابشان مى‌رود بيشتر بخش تا چون كارت به نحو دلخواه سامان يافت آنگاه به همان بهترين روش عادلانه‌اى كه در ميان رعيت داشتى، و تقسيم برابرانه باز گردى.[٣] (٤) پس گفت: آيا از من مى‌خواهيد كه پيروزى و ياورى (پاره‌اى از همراهانم) را به بهاى ستم بر مسلمانانى كه به سرپرستى و ولايت آنها گماشته شده‌ام، فراهم آرم؟ به خدا سوگند! تا در زمانه داستانسرايى باشد و تا در آسمان اخترى از پس اختر ديگر روان است (و تا ستارگان و افلاك در گردشند) گرد آن نگردم. اگر مال مسلمانان از آن خودم هم مى‌بود بين ايشان برابرانه تقسيم مى‌كردم، چه رسد به اينكه اين مال از آن خود ايشان (و متعلّق به عامّه مسلمانان) است. (٥) سپس‌

[١] ذيل بسيارى از آيات شريفه از جمله آيات: ٣٨ و ٦٢ و ١١٢ و ٢٦٢ و ٢٧٤ و ٢٧٧، سوره بقره و ١٧٠، آل عمران و ٦٩، مائدة و ٣٥، الاعراف و ٦٢، يونس و ١٣، الاحقاف.- م.

[٢] ذيل بسيارى از آيات شريفه از جمله آيات: ٥، بقره و ١٠٤، آل عمران و ٨ و ١٥٧، الاعراف و ٨٨، التوبة و ٥١، النّور و ٣٨، الرّوم و ٥، لقمان و ٩، الحشر و ١٦، التغابن.- م.

[٣] شيخ ابو على، ابن الشيخ در كتاب امالى خود، ص ١٢١، اين بيانات را با اندك اختلافى آورده است كه به پاره‌اى از آن تفاوتها اشاره مى‌كنيم.