چه كار تمام كردى و مالت را از كجا درآوردى و به چه راه خرج كردى.[١] پس احتياط كن و مواظب خود باش و پيش از امتحان و پرسش و آزمون پاسخ را آماده دار، اگر مؤمنى آگاه به دين خويش و پيروى راستين و دوستدار اولياء خدا باشى، خداوند حجّت خود را به تو تلقين فرمايد و زبانت را به پاسخى درست گويا سازد و جوابى نيكو دهى و بهشت و خرسندى خدا را مژده يابى و فرشتگانت به مهربانى و خرّمى پذيره آيند. و اگر چنين نباشى، زبانت از ترديد به لكنت افتد و دليلت درهم شكند و از پاسخ و امانى و به دوزخى بودن خبرت دهند و گماشتگان عذاب با سفره‌اى آماده از گدازه جوشان و لهيب دوزخ پذيرايت گردند.

(١) اى آدميزاده، بدان كه فراسوى اين (باز پرسى)، روز رستاخيز است كه بزرگتر و هراس انگيزتر و دردناكتر است «آن روز كه مردم جمله گرد آيند و آن روز كه (همه چيز) آشكار است (و مردم تمام كردارهاى خود و جزاى آن را عيان بينند)».[٢] خدا در آن روز پيشينيان و پسينيان را گرد آورد، روزى كه در صور بدمند و گورها زير و زبر شود (و هر كه درون آنهاست برآيد). اين است روز رستاخيز، آن‌گاه كه دلها در گلوگاهها به خفقان تپد و جانها به لب رسد و دم فرو خورد.[٣] آن روز است كه در آن از لغزشى (هم) در نگذرند و از كسى به جاى مجازات، تاوان نپذيرند و از احدى معذرت نشنوند و كسى را در آن امكان توبه‌اى فرا روى نباشد و جز پاداش خوش كردارى و سزاى بدكارى (چيزى در ميان) نيست. پس هر كه از مؤمنان بوده و به قدر ذرّه‌اى كار نيك كرده (پاداش) آن را بيابد و هر كه (گرچه) از مؤمنان بوده (ولى) در اين دنيا به قدر ذرّه‌اى شر كرده (سزاى) آن را بيابد.

(٢) پس اى مردم، از گناهان و نافرمانيها كه خدايتان از آنها نهى كرده و در كتاب راست گفتار و بيان گوياى خود شما را از آنها پرهيز داده، بر حذر باشيد و از مكر (غافلگيرى) و نابودى‌گرى خداوند[٤]، (٣) هنگامى كه شيطان نفرين شده شما را به شهوتها و لذّتهاى اين دنيا مى‌خواند، ايمن نباشيد، زيرا خداوند مى‌فرمايد: إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ‌- پرهيزگاران هر گاه خيالى شيطانى عارضشان شود، ياد خدا كنند و آن‌گاه ديده‌ور شوند»[٥]. دل خود را آكنده از ترس خدا كنيد و آنچه را خداوند در بازگشت شما به نزد خود از پاداش نيك وعده حتم داده به ياد

[١] در امالى به جاى« فيما انفقته»[ فيما اتلفته- در چه راهيش تلف كردى؟] آمده است.

[٢] اشاره به گفته خداى عزّ و جلّ در سوره هود آيه ١٠٣: ذلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ- آن روزى است كه در آن مردم گرد آيند و آن روز گردهم آمده است.»

[٣] اشاره به گفته خداى تعالى در آيه ١٩ از سوره المؤمن است كه فرمايد: وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْآزِفَةِ إِذِ الْقُلُوبُ لَدَى الْحَناجِرِ كاظِمِينَ‌- ايشان را از روز قيامت‌[ بس نزديك‌] بيم ده، آن‌گاه كه جانها به گلوگاهها رسد، و غصّه خويش فرو برند»

[٤] در اصل« مكر اللَّه و تدميره- مكر و ويرانگرى خدا» و در امالى‌[ مكر اللَّه و شدّة اخذه و تدميره- مكر خدا و سختگيرى و بازخواست شديد و نابودگرى او] و در الروضة[ مكر اللَّه و تحذيره و تحديده- مكر خدا و برحذر داشتن و محدود كردن او شما را] آمده است.

[٥] الاعراف، ٢٠١