خوارش مى‌شمارند.[١] (١) و فرمود ٧: هر كه دلش به دنيا دوستى درآويزد به سه خصلت پايبند زيان شود: اندوهى كه به پايان نيايد، و آرزويى كه بدان نرسد، و اميدى كه بر آن كامياب نگردد.

(٢) و فرمود ٧: مؤمن بر (سرشت) دروغ و خيانت آفريده نشده است. و دو خصلت در منافق (دوروى) جمع نشود: رفتار و سيماى نيكو[٢] و آگاهى در سنّت.

(٣) و فرمود ٧: مردم چون دنده‌هاى شانه برابرند. و مرد به برادرش فزونى پذيرد.[٣] و در دوستى با كسى كه تو را هم مصلحت با خود نبيند خيرى نباشد.

(٤) و فرمود ٧: فقه (دانش و فهم درست در دين) از زيورهاى ايمان است و بردبارى زيور فقه، و مدارا زيور بردبارى، و نرمش زيور مدارا، و هموارى زيور نرمش.

(٥) و فرمود ٧: هر يك از دوستانت كه سه بار بر تو خشم گرفت و ناروايى در باره تو نگفت، او را براى خويش اندوخته‌اى آماده گير.

(٦) و فرمود ٧: روزگارى بر مردم درآيد كه در آن چيزى كمياب‌تر از برادرى همدم و كسب درهمى حلال نباشد.

(٧) و فرمود ٧: هر كه خود را در جايى كه شايسته تهمت باشد قرار دهد نبايد كسى را كه به او بدگمان شود سرزنش كند. و هر كه رازش را پنهان دارد اختيارش به دست خودش باشد و هر سخن كه از دو كس درگذرد فاش شود.[٤] كار برادر خود را به بهترين صورت محتمل آن حمل كن و سخنى را كه از دهان برادرت برآيد تا وقتى كه مى‌توانى محمل خيرى براى آن بيابى به بدى تفسير مكن (و به معنى بد مگير). برادران راستين و درست را نگهدار كه ايشان ذخيره دوران آسايش و سپر ايّام بلايند. در سخن خويش با آنان كه از خدا مى‌ترسند مشورت كن. دوستانت را به اندازه تقواى ايشان دوست بدار. از زنان بپرهيز و از خوبانشان (نيز) بر حذر باش، اگر شما را فرمان به خوبى دهند با ايشان مخالفت كنيد تا در قبول بدى به شما طمع نورزند.

(٨) و فرمود ٧: منافق چون از خدا و پيامبرش سخنى بازگويد، دروغ بافد و اگر با خدا و پيامبرش عهدى كند پيمان شكند و اگر مالى يابد در مالش به خدا و پيامبرش خيانت كند، و اين‌

[١] اين بيان پيشتر از گفته پيامبر ٦، در كلمات قصار آن حضرت آمده است.

[٢] در متن« سمت حسن» به معنى راه و جاده و نيز منظر و هيأت اهل خير باشد و اينجا مراد آرامش و وقار و خوبى راه و روش و آراستگى هيأت و منظر است. وقتى گويند فلانى« حسن السّمت» است يعنى رفتارش در همه كارها زيبنده است.

[٣] يعنى كسى كه داراى دوستانى باشد تنها و يگانه نيست بلكه به شماره دوستانش متعدد و متكثّر است.

[٤] شاعر گويد:\sُ كلّ سرّ جاوز الاثنين شاع‌\z كلّ علم ليس في القرطاس ضاع‌\z\E هر رازى كه از دو كس تجاوز كند فاش شود و هر دانشى كه به نگارش درنيايد تباه و گم شود.- م.