اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٥٠٩ - توبه در اسلام
اميد است پروردگارتان بدىهاتان را از شما بزدايد و شما را به بهشتهايى در آورد كه از زير آنها جوىها روان است، روزى كه خدا، پيامبر و كسانى را كه با او ايمان آوردهاند، خوار نسازد [بلكه با وارد كردنشان به بهشت، گرامىشان دارد]، نورشان پيشاپيش ايشان و از سوى راستشان مىرود، مىگويند: پروردگارا! نور ما را براى ما كامل ساز و ما را بيامرز، كه تو بر هر چيز توانايى.
توبه، اوّلين منزل سلوك
توبه، هم روى دل با خدا كردن است، و هم از معبودهاى دروغين دست شستن، و هم دل را از آلودگى گناه پيراستن است. براى همين، اهل سلوك آن را پس از بيدارى از غفلت، اوّلين منزل سلوك دانستهاند. خداى تعالى نيز پس از هبوط آدم و بيرون شدن او از بهشتِ نعمت و امنيت، پيش از هر چيز، دست لطف و مهرش به سوى آدم، دراز شد و او را با القاى كلمات رحمت به توبه وا داشت و پذيرش آن و بازگشت دوبارهاش به بهشت را وعده كرد:
وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ.
فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ.[١] و گفتيم: فرو شويد. برخى از شما دشمن برخى ديگرند. و شما را در زمين، قرارگاه و برخوردارى باشد تا هنگامى (هنگام مرگ و رستاخيز). آن گاه، آدم از پروردگار خويش كلماتى را فراگرفت. پس او (خدا) [با رحمت خود] بر او بازگشت و توبه او را پذيرفت. همانا او توبهپذير و مهربان است.
على (ع) در اين باره فرموده است:
ثُمَّ بَسَطَ اللَّهُ سُبْحانَهُ لَهُ فى تَوْبَتِهِ، وَ لَقَّاهُ كَلَمِةَ رَحْمَتِهِ، وَ وَعَدَهُ الْمَرَدَّ الى جَنَّتِهِ، فَاهَبَطَهُ الىَ دارِالْبَلِيَّةِ، وَ تَناسُلِ الذُّرّيَّة.[٢] آن گاه [پس از پشيمانى]،
[١] - بقره، آيه ٣٦- ٣٧
[٢] - نهج البلاغة، خطبه ١