قرآن كريم، كارنامه نهضت عظيم و جهانى اسلام است كه بارقه‌اى از عالم غيب بود و نخست، در مكّه درخشيد و شبه جزيره عربستان را روشن كرد و در مدّتى كمتر از يك قرن، بخش بزرگى از آبادى‌هاى آن روزگار را زير نگين خود گرفت؛ و اكنون نيز بيشتر از يكْ چهارمِ جامعه انسانى كه زندگى خاكى خويش را بر اين گوى سرگردان مى‌گذرانند، با اين ميثاق مقدّس آسمانى به آفريدگار خويش پيوند دارند. اين كتاب الهى با حيرت‌انگيزترين شيوه كشف، حجاب از چهره وحدانيت و جلال حق تعالى گشوده، و در عين حال، عشق و معرفت و رحمت و رحمانيت و نزديكى خداوند به انسان،[٢] حاوى عميق‌ترين تعاليم و آموزه‌ها در باب ماهيّت واپسين واقعيت است.

قرآن، از يك سو بازگو مى‌كند كه هيچ چيز مثل خداوند نيست، خداوندى كه متعال و سُبحان و عظيم است، و از سوى ديگر، خدا در آن اعلام مى‌كند كه نسبت به انسان، «اقْرَبُ الَيْهِ مِنْ حَبْلِ الوَرِيدِ.[٣] از رگ گردنش به وى نزديك‌تريم». بنا بر اين، قرآن در آنِ واحد، هم متضمن آموزه تعالىِ خداوند است، و هم در بردارنده آموزه قُرب يا درونى بودن خداوند؛ يعنى اين اصل كه خداوند بسيار به انسان نزديك است و زندگىِ ما را به صميمى‌ترين يا درونى‌ترين طرق هدايت مى‌كند، آنچنان كه حتّى از خود ما نيز به ما نزديك‌تر است.

قرآن مجيد، در مقام سخن گفتن از خداوند، غالباً به كلمه «وجه» يعنى صورت اشاره دارد، مانند اين آيه:

وَللَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَايْنَما تُوَّلُّوا فَثَّمَ وَجْهُ اللَّهِ انَّ اللَّهَ واسِعٌ عَليمٌ.[٤] خاور و باختر، خداى راست. پس به هر سو روى آوريد، همان سو روى‌

[١] - صحيفه امام، ج ١٩، ص ٣٥٦

[٢] - وَاْعلَمْ يا بُنَىَّ انَّ احَداً لَمْ يُنْبِئى عَنِ اللَّهِ كَما انْبَأَ عَنْهُ الَّرسُولُ٦« و بدان، پسركم كه هيچ كس چون رسول خدا از خدا آگاهى‌نداده است»( نهج البلاغة، خطبه ٣١، وصيّت امام على( ع) به فرزند دلبندش امام حسن( ع))

[٣] - ق، آيه ١٦

[٤] - بقره، آيه ١١٥