اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٢٢٨ - تقدير معيشت روزيخواران

خداوند متعال در قرآن مى‌فرمايد:

فَلْيَنظُرِ الْإِنسَانُ إِلَى‌ طَعَامِهِ.[١] پس آدمى بايد به خوراك خود بنگرد تا عبرت گيرد.

از امام محمّد باقر (ع) درباره «طعام» در اين آيه پرسيدند، فرمود:

عِلْمُهُ الّذى‌ يَأخُذُ عَمَّنْ يَأخُذُهُ.[٢] پس آدمى بايد به دانش خود بنگرد كه آن را از چه كسى دريافت مى‌كند.

مرحوم فيض در توضيح سخن امام (ع) مى‌گويد: همچنان كه واژه «انسان»، شاملِ بدن و روح آدمى هر دو مى‌شود، طعام نيز شامل خوراك جسمى و روحى اوست. پس دقّتى كه درباره خوراك جسمى‌اش مى‌كند؛ در خوراك روحى‌اش نيز بايد انجام دهد. بايد بداند از چه كسانى دانش خود را دريافت مى‌كند، همچنان كه خوراك جسمى‌اش منشأ آسمانى دارد: «ما آب را فرو ريختيم، فرو ريختنى، و زمين را بشكافتيم، شكافتنى، و در آن دانه را رويانيديم. و ...» خوراك روحى‌اش نيز بايد منشأ آسمانى و الهى داشته باشد، چرا كه خداوند، باران «وحى» را بر سرزمين نبوّت و جايگاهِ درخت رسالت و سرچشمه حكمت، فرو فرستاد و بذرهاى حقايق را بارور كرد و ميوه‌هاى معارف را باليد تا اينكه جانهاى شايسته تربيت و بالندگى، از حكمت و دانايى سرشار شود. پس اينكه فرمود: «بايد به خوراك علمى خويش بنگرد»؛ يعنى آن را از اهل بيت پيامبر خدا كه جانشان فرودگاه وحى الهى و چشمه‌هاى جوشان حكمت است و دانش خود را از خداى سبحان دريافت داشته‌اند- بياموزد تا خوراكِ درخورِ جانش را تأمين كند.[٣]

راويان از ابراهيم صُولى روايت كرده‌اند كه گفت: روزى در خدمت حضرت امام على بن موسى الرضا (ع) بوديم. فرمود:

در اين دنيا، نعمتى كه به واقع، نعمت باشد؛ يعنى درقياس با نعمتهاى جاويد آخرت، وجود ندارد. يكى از فقيهان اهل سنّت كه به مجلس امام حاضر

[١] - عبس، آيه ٢٤

[٢] - الصافى، ص ٥٥٧

[٣] - همان