اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ٤٤٤ - ٢ روان ساختن روزىهاى پاكيزه بر آدميان
اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَاراً وَالسَّماءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُم مِنَ الطَّيِّبَاتِ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ.[١] خدا آن است كه زمين را براى شما آرامگاهى، و آسمان را بنايى برافراشته ساخت، و شما را صورت نگاشت و نيكو صورت نگاشت. و از پاكيزهها به شما روزى داد. اين است خداى، پروردگار شما، پس بزرگ و بزرگوار است خداى، پروردگار جهانيان؛ اوست زنده [و جاويد] خدايى كه جز او نيست.
پس او را بخوانيد؛ در حالى كه دين را ويژه او كرده باشيد. سپاس و ستايشْ خداى راست، پروردگار جهانيان.
از نظر اسلام، جهان را خداوند آفريده است و همو، آن را حفظ مىكند و سر انجام نيز جهان، به او باز مىگردد. يكى از معانى متعدد آيه «هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ»[٢] آن است كه خداوند، مبدأ و منتهاى جهان است. نيز اين است كه معناى باطنىِ همه چيزهاست؛ حتى نشانههاى بيرونى و جنبههاى ظاهرى اشيا، بازتاب اسما و صفات اويند. كلّ جهانى كه ما مىشناسيم و مىتوانيم آن را به تجربه دريابيم، آفريده خداوند است. اگر چه كار آفرينش اين جهان به دست خداوند، به طور قطع، ابتدا يا آغاز زمانى نداشته است- يعنى اين جهان ازلى يا قديم نيست وگرنه، تغييرى در ذات الهى روى مىداد كه اسلام، آن را نمىپذيرد- كل نظم هستى- آن گونه كه ما مىشناسيم و مىبينيم- آغاز و پايانى دارد. آغاز آن از فرمان «كُنْ فَيَكُونُ»[٣] نَشأت يافته است، و به او نيز باز مىگردد:
«وَللَّهِ مُلْكُ السَّموتِ وَالْأَرْضِ وَإِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ».[٤] و خداى راست فرمانروايى آسمانها و زمين، و بازگشتْ به سوى خداست.
علاوه بر اين، خداوند قادر است كه دوباره خلق كند، و خلق ديگرى به وجود بياورد كه قرآن، از آن با تعبير «خلقِ جديد» ياد كرده است:
[١] - غافر، آيه ٦٤- ٦٥
[٢] - حديد، آيه ٣
[٣] - يس، آيه ٨٢
[٤] - نور، آيه ٤٢