امام سجّاد (ع)، در اين قسمت از نيايش، به گذر عمر آدمى اشاره مى‌كند: يَتَخَطّي الَيْهِ بِايّامِ عُمُرِهِ، ويَرْهَقُهُ بِاعْوامِ دَهْرِهِ، حَتَّى اذا بَلَغَ اقْصى أَثَرِهِ، وَ اْستَوْعَبَ حِسابَ عُمُرِهِ. و دوران زندگى او را به «راه رفتن»، و روزهايى را كه در پيش دارد، به «گامهايى كه به سوى مرگ برمى‌دارد» تشبيه كرده است، كه با گذشت هر روزش گامى به سوى اجل خويش برمى‌دارد، و با گذر از سالهاى زندگى‌اش به آن نزديك مى‌شود، تا اينكه به نهايت رسد و پيمانه عمرش پُر گردد. اين يك واقعيت در گذر عمر فرزندان آدم است كه در هر لحظه و هر حركت، شتابناك به سمت «اجَل»، اگر چه براى ما غفلت‌زدگان كه در جلوه‌هاى زندگى فرو رفته‌ايم، درك و فهم آن، بسى مشكل است:

هر نفس نو مى‌شود دنيا و ما		بى‌خبر از نو شدن اندر بقا
عمر، همچون جوى، نو نو مى‌رسد		مُستمِرّى مى‌نمايد در جسد
آن ز تيزى مُستَمِر شكل آمده‌ست‌		چو شرر، كِش تيز جنبانى به دست‌

شاخِ آتش را بجنبانى به ساز		در نظر آتش نمايد بس دراز
اين درازى مدّت، از تيزىّ صنع‌		مى‌نمايد سرعت‌انگيزىّ صُنع‌
پس تو را هر لحظه مرگ و رجعتى است‌		مصطفى فرمود: دنيا ساعتى است.[١]

امام على (ع) به فرزند بزرگوار خود امام حسن (ع) فرمود:

وَاعلَمْ يا بُنَىَّ! انَّ مَنْ كانَتْ مَطِيَّتُهُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ فَانَّهُ يُسارُ بِهِ وَ انْ كانَ وَاقِفاً، وَ يَقْطَعُ الْمَسافَةَ وَ انْ كانَ مُقيماً وَادِعاً.[٢] و بدان اى پسرك من! هر كس كه مَركب سوارى او شب و روز باشد، به وسيله آن سير مى‌كند، هر چند در حال توقّف باشد، و راه مى‌پيمايد، هر چند ايستاده و در آرامش باشد.

در اين تعبير، امام (ع) به يك نكته مهم اشاره فرمود: و آن اين است كه آدمى در تمام مدّت عمرش در حال سفر به جانب آخرت است؛ امّا اين سفر با مركبهاى سوارىِ محسوس و در راههاى محسوس نيست، بلكه مَركب اين سفر، شب و روز است.

[١] - مثنوى، دفتر يكم، بيت ١١٤٤- ١١٤٩.

[٢] - نهج البلاغة، نامه ٣١