اسرار خاموشان (شرح صحيفه سجاديه) - خلجي، محمد تقي - الصفحة ١٢٧ - زمينههاى شكلگيرى«صحيفه سجاديه»

زمينه‌هاى شكل‌گيرى «صحيفه سجّاديه»

صحيفه سجّاديه، اگر چه موضوع آن دعاست؛ ولى همگى مباحث و مطالب آن بر محورِ دعا و تضرّع و زارى و بيان حاجت و عرض مسئلت نيست؛ بلكه بسيارى از دقايق دانشهاى نظرى، فلسفى، عرفانى، كلامى و هندسه معرفتى اسلام، و احكام شرعى و مسائل حسّاس سياسى و اجتماعى و تربيتى و اخلاقى است كه در شكل و قالب «دعا» مطرح گشته است و حكمت آنكه اين همه حقايق والا در صورت دعا بيان شده، اين است كه روزگارِ امامت امام چهارم حضرت على بن حسين (ع)، تاريك‌ترين روزگارهاى ستم و بيداد و جور و استبداد است؛ روزگارى كه جهان اسلام زير نگينِ آل ابوسفيان و فرزندانِ مروان بوده است.

ويژگى‌هاى روزگارِ امام سجّاد (ع) (٦١-/ ٩٥ ق)

١. فضاى ترس و وحشت، پديده خونبارِ كربلا واسارتِ خاندان پيامبر گرامى، ضربه سختى را به اركان تشيّع، بلكه به جهان اسلام وارد كرد. كشتار و تعقيب، زندان و شكنجه، امرى بى‌سابقه نبود؛ امّا كشتنِ پسران پيامبر ٦ و اسارت و گرداندنشان در شهرها و آبادى‌ها و بر سرِ نيزه كردن سرهاى شهيدان، بويژه سرِ مقدّس سالارشان امام حسين (ع) (كه هنوز بودند كسانى كه خاطره بوسه‌هاى پيامبر ٦ را بر لب و دهان او در يادِشان بود و آهنگِ سخن پيامبر: «حسينُ منّى وَ انَا مِنْ حسين» گوششان را مى‌نواخت)، جنايتى بى‌سابقه و