یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٠ - تاریخ - آیا طبیعت تاریخ مادی است؟

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٤٤٩

است. از نظر ما آنچه در قرآن در مورد ملأ و مترف و مستضعف و مستکبر آمده بیان رابطه اقتضایی است نه بیان رابطه وجوبی، مثل آنچه در مورد غنا و فقر و عشیره داشتن آمده است.

ما در درسهای معارف قرآن در قم، پنجشنبه ١٤/ ٢/ ٥٧ گفتیم که از نظر اسلام پیامبران بالضروره به جنگ مستکبران و فراعنه و طاغوتها آمدهاند و برای شکستن آنها و در هم ریختن آنها. اما پیامبران در زیر حجاب وجود اجتماعی فرعونها که وجود طاغوتی آنهاست، یک انسان اسیر و خفته هم سراغ دارند و میخواهند در درجه اول او را علیه این طاغوت و برای درهم شکستن آن برانگیزند و او همان انسان فطری است؛ میخواهند غل و زنجیرهای او را باز کنند و با دست او وجود اجتماعی طاغوتی را خرد کنند. این است که به نیروی وعظ و اندرز و پند و تذکر متوسل میشوند: اذهب الی فرعون انه طغی. فقل هل لک الی ان تزکی. و اهدیک الی ربک فتخشی.

١٠. آیات ملأ:

اعراف/ ٥٩- ٦٠:

ملأ

لقد ارسلنا نوحاً الی قومه فقال یا قوم اعبدوا اللَّه ما لکم من اله غیره انی اخاف علیکم عذاب یوم عظیم. قال الملأ من قومه انا لنریک فی ضلال مبین.

اعراف/ ٦٥- ٦٦:

و الی عاد اخاهم هوداً قال یا قوم اعبدوا اللَّه ما لکم من اله غیره أفلا تتقون. قال الملأ الذین کفروا من قومه انا لنریک فی سفاهة و انا لنظنک من الکاذبین.