یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٥ - تکامل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٢٤

فرضیهها). ایضاً داروین به تغییرات مفید به حال فرد تکیه میکند. در اینجا بحث تصادف و غائیت پیش میآید. داروین موضوع انتخاب مصنوعی دامداران را مثال میزند و بعد میگوید در طبیعت نیز انتخاب صورت میگیرد. اینجا ما باید بپرسیم انتخاب طبیعت به شکل تصادف و احتمال است یا به شکل تدبیر و توجه به هدف؟

٢١. در زمان ما بحث تکامل یکی از مباحث دلکش فلسفی و علمی به شمار میرود و انسان همان طوری که غریزه تکامل و حرکت به پیش در نهادش هست، به همین دلیل قطعاً مایل است رمز تکامل را دریابد و راهی را که خواه ناخواه میرود قبلًا بشناسد و حقیقت سیر خویش و موجودات را بشناسد. مولوی میگوید: از جمادی مُردم و نامی شدم. قرآن میگوید همه به سوی خدا رجوع میکنیم و به سوی اوست منتهی.

٢٢. در انتخاب مصنوعی، موضوع جفتگیری عامل مهمی است ولی در انتخاب طبیعی آثار مفید به حال جانور!!!

٢٣. نویسنده این مقاله در نظر ندارد که موضوع تکامل را از جنبههایی که مورد نظر علمای فن است مورد بحث قرار دهد و فقط در نظر دارد که آن قسمت از این موضوع را که با مسائل الهی ارتباط دارد روشن کند و قسمتهایی که به غلط از طرف مادیین و یا از طرف طرفداران مکتب الهی با این موضوع ربط داده شده روشن شود تا بصیرت خواننده را از این جهت روشن سازد. مثلًا در باب پیدایش حیات معمولًا در کتب فلسفی جدید و حتی کتب علمی معمول در مدارس وقتی که چند نظریه را ذکر میکنند، از آن جمله و در عرض سایر نظریهها نظریه خلقت را ذکر میکنند (رجوع کنید به کتاب سال ششم طبیعی، تألیف ...) و این مطلب علاوه بر آنکه نه از نظر فلسفی و نه از نظر منطق قرآن- که در دو مقاله گذشته شرح داده شد- صحیح نیست، گذشته از اینها در ذهن دانشجو اثر بدی میگذارد. دانشجوی غیر آشنا که خداوند را به عنوان خالق و آفریننده میشناسد، یکباره در لحن کتاب رسمی درسی خود میخواند که نظریه خلقت مردود