یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٧ - یادداشت اسلام و مقتضیات زمان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٤٦

تا در ژنهای آن تغییراتی داد. مثال به حرکت طبیعی و حرکت قسری.

ایضاً مثال به علاقه به میوه و علاقه به سیگار. راه علمی تشخیص اینها چیست؟ بحثهایی هست.

انسان فرزند بالغ طبیعت است و احتیاج به قانون دارد نه سرپرستی

قوانین فطری را در جمادات و نباتات و حتی در انسان همه کس قبول دارد و الّا علم و معرفت به اینها ممکن نیست. چیزی که هست دو نکته را باید متوجه بود. یکی اینکه انسان فرزند رشید و بالغ طبیعت است و راه خود را باید به اختیار و به حکم قانون طی کند ولی در عین حال متکامل هم هست و احتیاج دارد به وضع قوانین جدید.

پدیده غیر از قانون است

دیگر اینکه بعضی میان پدیده و قانون فرق نمیگذارند. پدیدههای عالم متغیرند ولی قوانین جهان ثابت. علمایی که قانون جهان را، چه قانون تکوینی و چه قوانین اصولی و تشریعی را بیان میکنند میتوانند از یک سلسله قوانین طبیعی پرده بردارند.

ولاء بیگانه

١٦. سخن اقبال در این که «اجتهاد نیروی محرک بنای اسلام است». همچنین سخن بوعلی در آخر شفا درباره اجتهاد. اجتهاد در خرید و فروش خون یا فضولات. احکام اولیه و احکام ثانویه. مثال مجازاتهای نصابدار و نصاب ندار یعنی تعزیرات و همچنین مالیاتهای نصابدار و نصاب ندار زکات و خمس، و قوانین موضوعه مالی مثلًا در مالیات ارث، خود مسئله ارث اسلامی در میان ارث قدیم و ارث جدید غربی که وصیت است و منع ارث که سوسیالیستها می گویند. ایضاً مثال لباس و اینکه حکم اصلی این است که ولاء بیگانه نباشد، و اما این که «لباس آنها را نپوشید» جامهای است که بر پیکر این حکم پوشانده شده است و روح را باید درک کرد. گاهی به شکل مسخره میپرسند: آقا راستی در اسلام کت و شلوار حرام است؟! میگویند: آقا راستی با قاشق و چنگال غذا خوردن حرام است؟ آیا کلاه لگنی حرام است؟ نه، اینها حرام نیست. اسلام میگوید نظافت لازم است به هر شکل باشد. اسلام میگوید شخصیت باختن، الاغ مرده دیگری را قاطر پنداشتن، بی جهت ارز مملکت را خارج کردن، حتی فرش و لوازم خانه را مثل بیگانه آرایش کردن حرام