یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٩ - یادداشت بردگی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٠٨

طبیعی جامعه میباشند.

جریمه شدن، منشأ بردگی

در صفحه ٤١٩ از مقرراتی در میان گوتها حکایت میکند که گاهی جریمه کسی را بندگی او قرار میدادند و او را برده میکردند.

در صفحه ٤٢٠ مدعی است که یونانیان و رومیان قدیم با بندگان خوشرفتاری میکردند، بر خلاف رومیان متأخر.

قوانین سخت روم علیه بردگان

در صفحه ٤٢١ میگوید رومیان متأخر قوانین سختی علیه غلامان وضع کردند از قبیل اینکه اگر آقایی به قتل برسد باید تمام غلامانی که در خانه او بودند بلکه نزدیک به محل قتل او بودند به قتل برسند، و از این قبیل- مراجعه شود.

اجازه قتل و ضرب برده

در صفحه ٤٢٢ از یک قانون رومی حکایت میکند که به ارباب اجازه قتل غلام را میداد و همچنین حق مجازات و تأدیب او را.

قانون موسی

در صفحه ٤٢٣ از قانون جزایی موسی درباره برده انتقاد میکند.

قانون افلاطون

در صفحه ٤٢٤ میگوید در قانون افلاطون برده حق دفاع طبیعی و هم حق دفاع مدنی نداشت.

آزادی غلامان نباید یکدفعه باشد

در صفحه ٤٢٥ راجع به آزادی غلامان بحث میکند که نباید یکدفعه باشد و در واقع در این فصل فلسفه مکاتبه شدن که در اسلام هست ذکر میکند- رجوع شود.

منع بردگان از حقوق سیاسی

و حتی در صفحه ٤٢٦ مدعی است که آزادشدگان باید از حقوق سیاسی محروم باشند.

١٩. در کتاب آزادی فرد و قدرت دولت صفحه ١٤٧ از زبان ژان لاک تحت عنوان «بردگی» میگوید:

آزادی طبیعی [١] انسان این است که از هیچ قدرت زمینی فرمان نبرد و در زیر قانون یا فرمان انسانی نباشد و تنها تابع قانون طبیعت باشد. آزادی انسان در اجتماع آن است که در زیر فرمان هیچ قدرت قانونگذاری نباشد مگر آنکه خود با ایجاد