یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨٤ - فلسفه تاریخ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٨٣

بهطور کلی بحثی که در کتاب دیباچهای بر رهبری در صفحه ٢٧٦ تحت عنوان «نظریههای فلسفی گوناگون فلسفه تاریخ» عنوان کرده و تا صفحه ٣٢٨ ادامه یافته است (اگرچه پرانتز زیاد دارد) قابل توجه است، رجوع شود.

عامل محرک تاریخ - توده مردم

ر. ک: جزوه روش شناخت اسلام صفحات ٨- ٢٥، راجع به نفی عامل تصادف، قهرمان، جبر مادی و اثبات عامل توده مردم.

فلسفه تاریخ

رجوع شود به ورقههای یادداشت جامعه شناسی، تذییلاتی که بر تلخیص قسمتی از کتاب فلسفه علوم دکتر ترابی نوشتهایم بحث مفیدی است.

رجوع شود به ورقه انسان و اجتماع و تکامل اجتماع. در آن ورقه بیان خوبی برای تکامل اجتماع و کیفیت پیشرفت و تکامل آن ذکر شده است.

ایضاً رجوع شود به مقدمه مبانی اقتصادی اسلام، ترجمه آقای شریعتی.

ایضاً رجوع شود به زناشویی و اخلاق راسل، ص ٩ راجع به عامل اقتصاد و عامل جنسی در ص ١٣٣، عقیده خود راسل راجع به این که غرایز اصلی انسان را سه چیز تشکیل میدهد: میل به قدرت، عشق، علایق خویشاوندی.