این قوه ابتکار ممکن است در اختیار عقل و مصلحت اندیشی قرار گیرد و ممکن است در خدمت هوسهای کوچک و حقیر و جامعه خراب کن. صرفاً اگر چیزی ابتکار شد- ولو خیلی عالی ابتکاری باشد- دلیل بر این نیست که خوب و به نفع بشریت است. بعلاوه گاهی شخصی ابتکار میکند و دیگری اثر ابتکار او را در خدمت تمایلات شرارت آمیز خود میگمارد، مثل صنعت ضبط صوت و کشف اتم و شکافتن آن. تنوع و تفنن در حدودی خوب و لازم است، انسان از مظاهر جمال زود به زود خسته میشود، اما نه اینکه عدهای پول پرست از ضعف عقل عدهای مخصوصاً زن استفاده کنند و روز به روز «مد» ها را عوض کنند. بعلاوه قوه ابتکار بشر باید در راه صنایع مفید و سودمند به کار افتد نه در راه هوس دل یک عده جوان خام که همه چیز را از دریچه شهوت آنی میبینند.

قوه ابتکار در اختیار شهوت، نظیر دانشمند اسیر جنگ است

اساساً هوا و هوس مذموم چیزی جز ابتکارات قوه خیال نیست.

ابتکار عاقله است که خوب و لازم الاتباع است. نباید فرشته ابتکار را در چاه شهوات قرار داد، مانند [این که] دانشمندان اسیر ایام جنگ در اختیار گروهی جاه طلب قرار گیرند.

ابتکار گیوتین و تنور میخکوب

گیوتین ابتکار مردی است به نام دکتر گیوتین. محمد بن عبد الملک زیات، تنور میخکوبی برای زجر دشمنان خود ابتکار کرده بود.

دین در مبارزه با این هوا و هوسها به حمایت از حریت و حاکمیت عقل برخاسته است

آزادی دادن بشر در این ابتکارات عین محبوس ساختن عقل است. دین طرفدار حریت و حاکمیت عقل است. پارهای از مبارزات دین با جریانات زمان، مبارزه در راه حریت و حاکمیت عقل است؛ با این انحراف، دین مبارزه میکند.

مسئله وضع مالیات غیر از خمس و زکات

٥٣. از جمله مسائل مربوط به این مطلب که نظیر مجازات است، مالیاتهاست. به عقیده بعضی اسلام مالیات را منحصر کرده به زکات و خمس و خراج و جزیه و مقاسمه، و حال آنکه زندگی اجتماعی بدون وضع مالیاتهای مستقیم و غیرمستقیم اداره نمیشود، بلکه در باب مالیات بر ارث باید گفت که اگر مالیات تصاعدی بسته نشود سبب