یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٥ - یادداشت اسلام و مقتضیات زمان
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٤٤
خوب است، خصوصاً اگر علم را در خدمت گرفته باشد، پس مایو پارتی و آشپزخونه پارتی هم چون مقارن با موشک فضاپیما پیدا شده به همان نسبت خوب است.
یادداشت اسلام و مقتضیات زمان
١. گفتیم که این فرضیه را دو چیز به وجود آورده است: جمود، جهالت.
٢. توضیح: جمود مربوط است به کم عقلی و ضعف عقل نه به کم علمی. تبعیت از اسلاف و شهرت و اجماع، نوعی جمود است، [همچنین] اسلام را طرفدار حفظ جهان به صورت موزه آثار باستانی [دانستن.] اما جهالت کم علمی است نه بیعلمی.
٣. مثالهایی دیگر برای جمود: تشریح میت، پیوند عضو میت به حی در شریعت سمحه سهله، لباس و شخصیت، ساعت ظهر کوک، روی تخت پوست نشستن و عمّ جزو خواندن، الف دو زبر اًبه بهانه اینکه شیخ انصاری همینطور و روی همین تخت پوستها و با الف دو زبر اًملّا شده است، بستن شخصیتها به دین، نشناختن درجه اهمیت یک دستور از نظر اسلام، فرق نگذاشتن میان پوسته و هسته.
٤. اما طبقه جاهل یا کم علم. اینجا مثالی باید ذکر کنم: قصه مرد دو مو
٥. اجتهادها و تصرفهای بیجا، تعبد و تسلیم در دین لازم است، حی علی خیر العمل، قیاسهای ابوحنیفه، داستان اصلاح ریش، پیشنهاد بورقیبه، نماز قصر در سفر، گوشت خوک، نماز به زبان ترکی یا فارسی
٦. جامد، هسته و پوسته را از هم تمیز نمیدهد، وسیله و هدف را تمیز نمیدهد، درجه اهمیت را درک نمیکند، شخصیتها و افکار آنها را به دین میبندد.