یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨٩ - فلسفه تاریخ - توجیه دینامیکی تاریخ، دخالت نداشتن نیروی خارج

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٥٨٨

قرآن - تاریخ، تضاد طبقاتی

از نظر قرآن، تاریخ جنگ و تنازع است اما نه تنها جنگ طبقاتی و جنگ مادی، بلکه قسمتی جنگ ماده و معنی، جنگ حق و باطل (در عالم انسانها)، جنگ عقل و جهل (به تعبیر حدیث)، جنگ عقل و نفس (به تعبیر عرفا و شعرا).

رجوع شود به ورقههای یادداشت مهدی موعود- انتظار فرج، بحث خوبی شده است.

فلسفه تاریخ - توجیه دینامیکی تاریخ، دخالت نداشتن نیروی خارج

در جزوه دوم اصول مقدماتی ژرژ پولیتسر، صفحه ٤٠ و ٤١ پس از توضیح فرق تغییر مکانیکی (مثل تراشیده شدن مداد) و حرکت دینامیکی (مثل رسیده شدن سیب) و این که حرکت آنگاه دیالکتیکی است که دینامیکی باشد نه مکانیکی، به مسئله اجتماع و تاریخ اشاره میکند و میگوید:

اگر زمین و بشر پایدار باشند، جامعه سرمایه داری جایش را به جامعه سوسیالیستی خواهد داد (بهطور دینامیک و دیالکتیکی) [١]، سپس جهان کمونیستی به وجود خواهد آمد.

این تحولات دیالکتیکی است. اما اگر کره زمین از هم بپاشد، جامعه سرمایه داری از بین خواهد رفت اما بهطور مکانیکی ...

هرگاه مقررات طبیعی نباشد، مکانیکی (ماشینی) [٢] است و هرگاه با اختیار [٣] همساز باشد یعنی از محیط طبیعی خود ناشی شود «اتودینامیک» خواهد بود. دیسیپلین و قواعد مکانیکی از