یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٣ - تعریف تکامل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٣٩٢

میشود [١]. ثالثاً مقصود از کمال مطلق چیست؟ کمال مطلق [٢] به معنی ذات منزه از هر نقص، ذات خداوند است. ولی در باب انسان، سخن از آخرین حد کمال ممکن است که آیا آخرین حد دارد یا ندارد. کسانی که برای انسان استعداد لایتناهی قائلند برای او حد یقف قائل نیستند، یعنی به هر مرزی برسد امکان رسیدن به فراتر هست. انسان در سیر معنوی خود به مقصد (خدا) میرسد ولی در سیر در مقصد و همراه مقصد به سوی خلق و در خلق، همه این سه مرحله ممکن است غیرمتناهی باشد. رابعاً شما که میگویید جامعه انسان سرانجام به دورانی خواهد رسید که «سرنوشت تاریخی» اوست، پس معتقد به مقصد نهایی و «کمال نهایی» که خود آن را استاتیک میخوانید هستید. جامعه بدون تضاد شما خواه ناخواه کمال نهایی و منتهای حرکت و جامعهای استاتیک است به قول شما.

تعریف تکامل

١. علمی بودن مارکسیسم بحث ج، بند ٢:

توجیه شدن و ترتیب یافتن یک عده اعضاء و اجزاء در جهت واحد مطلوب، افزایش نظم است و تنزل آنتروپی، یعنی خلاف درهم آمیختگی و خلاف آنچه احتمالیتر است، یعنی تکامل.

در کتاب ذره بیانتها ص ٤٤ میگوید:

... تکامل بهطور کلی سیر موجودات زنده (فرد یا نوع) به سوی