یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٢ - اسلام - عظمت و انحطاط مسلمانان

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١٠١

حمله مغول، حملات اقوام دیگر که خارج از دنیای اسلام بودند، حملات مسیحیان به اسپانیا از این قبیل است.

در سه چهار قرن اخیر از همه مهمتر عامل استعمار است، فعالیتهای زیرپرده و روی پرده استعمار.

علیهذا مجموع موضوعاتی که شایسته بحث و تحقیق است مسائل ذیل است:

١. سرنوشت و قضا و قدر

٢. تحقیر امر دنیا و اهتمام به امر آخرت [١] و جهان دیگر

٣. اعتقاد به شفاعت

این اصل مربوط به اصول عقاید است و مشترک تمام فرق اسلامی است.

٤. تقیه

٥. انتظار فرج

این دو اصل نیز در ناحیه عقاید و افکار است و از مختصات شیعه است.

٦. روش اخلاق اسلامی، زنده و محرک نیست، تنبلی و سستی و بی حالی ایجاد میکند، از قبیل زهد و قناعت ... اخلاق اسلامی بیشتر جنبه وعظ و اندرز و اسکات و تسکین دارد تا جنبه تهییج و تقویت و احقاق حقوق.

٧. مسئله حکومت

٨. قوانین مالی و اقتصادی، مالکیت، ارث و غیره

٩. قوانین جزایی

١٠. قوانین قضایی

١١. حقوق زن

١٢. بردگی، محدودیتهای نکاح، ذبیحه غیرمسلم (پارهای