یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٥ - تاریخ - آیا طبیعت تاریخ مادی است؟

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٤٣٤

الآخرة لمن الصالحین) و شهیدان برگرفته شده از میان مستضعفین (قصص/ ٧٥): و نزعنا من کل امة شهیداً فقلنا هاتوا برهانکم فعلموا ان الحق للَّه و ضلّ عنهم ما کانوا یفترون.

یادداشتها ج١٠ ٤٣٤ تاریخ - آیا طبیعت تاریخ مادی است؟ ..... ص : ٤١٧

ظ+ و یوم ینادیهم فیقول أین شرکائی الذین کنتم تزعمون) هستند که گامهای ابتدایی مبارزه با نظامات طاغوتی و غارتگر را برمیدارند، گامهایی که راه را برای به امامت و وراثت رساندن مستضعفین هموار میسازد.

این معنی در واقع بازتاب شناخت قرآنی ما از انقلابات توحیدی و تحولات تاریخی است، بدین معنی که همانطور که انقلابات توحیدی از نقطه نظر اجتماعی بر محور امامت مستضعفین و وراثت آنها در زمین دور میزند، همچنین رهبران این نهضت و قشر پیشتاز آن هم ضرورتاً باید از میان مستضعفین برخاسته باشند و پایگاه ایدئولوژیکی و موضع اجتماعی آنها هم همان پایگاه فکری و جهتگیری خاص اجتماعی مستضعفین باشد. (پاورقی: به مقدمه تفسیر پیام قرآن رجوع شود.)

٩. این قسمت شامل چند مطلب است:

الف. اراده الهی و در حقیقت موضعگیری خداوند و همه نمودهای هستی بر امامت و وراثت مستضعفین بهطور کلی است و این یک اصل کلی است، یعنی الف و لام «المستضعفین» الف و لام استغراق است و شامل همه مستضعفان اعم از آنکه عقیده و ایمانی توحیدی داشته باشند یا نداشته باشند میباشد و مستضعفین یعنی طبقه محروم و به اسارت گرفته شده مطلقاً.

ب. از نظر جهان بینی قرآن درباره جامعه، جامعه همواره به دو قطب استضعافگر و مستضعف تقسیم میشود و شق سوم در کار نیست.

ج. استضعاف جز استثمار و تحت فشار قرار دادن به وسیله