یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٣ - تاریخ - آیا طبیعت تاریخ مادی است؟

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٤٤٢

استکبروا انا کل فیها ان اللَّه قد حکم بین العباد. و قال الذین فی النار لخزنة جهنم ادعوا ربکم یخفف عنا یوماً من العذاب. قالوا أولم تک تأتیکم رسلکم بالبینات قالوا بلی قالوا فادعوا و ما دعاء الکافرین الّا فی ضلال. انا لننصر رسلنا و الذین آمنوا فی الحیوة الدنیا و یوم یقوم الاشهاد. یوم لا ینفع الظالمین [١] معذرتهم و لهم اللعنة و لهم سوء الدار.

در این آیات نیز گروهی از ضعفا در ردیف طاغین شمرده شدهاند، مثل آیه «ولوتری اذ الظالمون موقوفون عند ربهم» که در سوره سبأ بود. در اینجا نیز مؤمنین گروه سومی به شمار آمدهاند. پس تقسیم جامعه به دو قطب مستکبر و مستضعف و نبودن قطب سوم، از نظر قرآن صحیح نیست. قطب سوم ممکن است مخلوطی از مستضعفین و غیر مستضعفین باشد: داستان مؤمن آل فرعون، آسیه زن فرعون، حمزه سیدالشهداء و صحنه ایمان سحره که در آیات ١١٦- ١٢٥ اعراف آمده است.

در سوره کهف/ ٢٢- ٤٣ داستان دو برادر را ذکر میکند و نقش طغیان آوری ثروت را بیان میکند که جنبه فردی و اخلاقی دارد نه موضعگیری طبقاتی. در سوره قلم داستان اصحاب الجنة (باغداران) را نقل میکند که پس از، از میان رفتن باغشان تائب شدند. آن هم جنبه اخلاقی و فردی دارد نه جنبه اجتماعی و طبقاتی.

پس معلوم شد آنچه در صفحه ٤٣٤ نقل کردیم که گفتهاند سنت الهی بر حمایت مستضعف است سخن نادرستی است، بلکه بر حمایت اهل ایمان و عمل است ولو مستضعف نباشد، و بر حمایت مستضعفی که اهل ایمان و تقوا و عمل نباشد نیست.

و معلوم شد که آنچه در صفحه ٤٣٤ نقل کردیم که از نظر قرآن جامعه همواره به دو قطب تقسیم میشود: استضعافگر و مستضعف،