یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٧ - ختم نبوت و اجتهاد

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ٢٢٦

فروش بدون استثمار نیروی کارگر و ایجاد ارزش اضافی میسر نیست. علیهذا باید بر طبق اصول علمی اقتصادی راجع به عامل ارزش و عامل ارزش اضافی حساب و اجتهاد کرد که آیا چنین چیزی واقعاً یک نوع ظلم و استثمار است، پس به حکم دلیل [] [١] عقلی از موارد اجاره مستثنی میشود یا چنین نیست؟ (رجوع شود به ورقههای اقتصاد، بحث ارزش).

ختم نبوت و اجتهاد

شأن حساس علمای امت

١. در ورقههای ختم نبوت گفتیم که آن چیزی که جانشین انبیای غیر مشرّع- که محیی سنن انبیای مشرّع بودند- در عصر بلوغ بشر میشود، علما هستند که: العلماء ورثة الانبیاء و ایضاً: اللّهم ارحم خلفائی.

و همچنین آن چیزی که در دوره شریعت ختمیه عهدهدار تطبیق قوانین دین با اوضاع متغیر زمان است دستگاه علمی دینی و بعبارة اخری اجتهاد است.

پس علما از آن جهت که فقط عالم و حافظ مواریث انبیا هستند، جانشین انبیای غیر مشرّع میباشند، و از آن جهت که عهدهدار تطبیق کلیات بر جزئیات هستند و اجتهاد میکنند، نیروی محرکه دین در شریعت ختمیه میباشند.

٢. نهج البلاغه خطبه ٨٥ تحت عنوان «فی بیان صفات المتقین و صفات الفساق و التنبیه الی مکان العترة الطیبة و الظنّ الخاطئ لبعض الناس»

اما حقیقت این است که در وصف علمای باتقوای دین است به قرینه: و آخر قد تسمّی عالماً و لیس به ... خطبه این است: