یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٨ - یادداشتهای متفرقه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١٠، ص: ١١٧

هست نباشد، این نباشد هرچه شد شد.

اسلام عامل استمرار ملیت

روی سخن با کسانی است که از طرفی درباره تحول و پیشرفت میاندیشند و از طرف دیگر بقا و دوام ملی را متوقف بر دوام و استمرار ملیت میدانند و دوام و استمرار ملیت وابسته به دوام و استمرار فرهنگ است، یعنی موقوف به دوام و استمرار چیزی است که در دست ماست و ما باید آن را حفظ و نگهداری کنیم نه بر یک امر طبیعی از قبیل نژاد و منطقه؛ نه نژاد و وابستگی خونی میتواند ما را به عنوان یک واحد ملی نگهداری کند و نه مشخصات و حدود جغرافیایی، آنچه میتواند نگهداری کند علایق متین فرهنگی ماست و در میان مواریث فرهنگی ایرانی آن چیزی که واسطة العقد است و مهره کمر به شمار میرود اسلام است، چه از نظر آمیختگی این فرهنگ با اسلام و چه از نظر دلبستگی این مردم به اسلام، یعنی علاقه به این فرهنگ ناشی از علایق اسلامی این مردم است.

٤. اما اینکه این مسئله- که ثابت شد طرح و جستجو برای حلش بسیار ضروری است- مشکل است.

این اشکال از آنجا پیدا میشود که میخواهیم روابط همزیستی دو چیزی را کشف کنیم و میان آنها سازگاری برقرار کنیم که هریک خاصیتی بر ضد دیگری دارد و لااقل در ابتدا اینطور به نظر میرسد.

ما در مقابل دو چیزی قرار گرفتهایم که یکی به حسب طبع خود متغیر و متحول است و ثبات و قرار برخلاف طبیعت ذاتی اوست و آن زمان و زندگی و جریان حیات بشر است، و دیگری به حسب طبیعت ذاتی خود ثابت و پایدار و نسخ ناپذیر است: حلال محمد حلال الی یوم القیامة و حرامه حرام الی یوم القیامة.

یادداشتهای متفرقه

١. سخن اقبال لاهوری- احیای فکر دینی ص ١٦٩

٢. مسئله حافظ وحدت عالم (صور ملکوتیه- خلق را چون آب